از تمام مطالبى كه بيان كرديم فهميده مى‌شود كه اين بيعت، براى ولايت رسول خدا(ص) بر امور مسلمين و اداره امور بلاد اسلامى نبوده است؛ زيرا ساليان زيادى از تصدى حضرت رسول(ص) نسبت به اين امور مى‌گذشته است، بلكه بيعت بر مقاومت و فرار نكردن از جنگ با مشركين بوده است، جنگى كه هيچ گاه واقع نشد؛ زيرا عثمان به سلامت بازگشت و معلوم شد كه او كشته نشده و بين او و قريش مصالحه‌اى بر ترك جنگ به مدت ١٠ سال واقع شده است. پس اين بيعت، بيعت بر ولايت نبوده است تا توهم شود كه آيه بر فعليت ولايت با بيعت يا بر اشتراط وجوب اطاعت مردم از ولىّ امر به بيعت، دلالت دارد. همچنين در آيه دلالتى بر اينكه اگر رسول خدا(ص) با مردم بيعت نمى‌كردند، تبعيت از اوامر رسول خدا(ص) در جنگ بر آن‌ها واجب نمى‌شد، وجود ندارد، بلكه اين بيعت فقط مقدمه‌اى براى آمادگى مردم نسبت به جنگ بوده است و گرنه مقتضاى اطلاق ولايت رسول خدا(ص) و اطلاق ادلّه وجوب اطاعت، آن است كه اطاعت رسول خدا(ص) بدون هيچ گونه حاجت و توقفى بر بيعت، واجب است.

بله، اظهار آمادگى مسلمين براى جنگ با مشركين به تبعيّت از امر حضرت رسول(ص) و بيعت آنان با او براى اين كار، اظهار آمادگى آنان براى امتثال امر رسول خدا است و به همين سبب مستحق ثواب اطاعت و انقياد مى‌شوند و شايسته است كه در حق ايشان گفته شود:

«لقد رضي اللّه‌ عن المؤمنين إذ يبايعونك تحت الشجرة، سوره فتح، آيه ١٨».

على بن ابراهيم در تفسيرش به سند خود، از عبدالملك بن هارون، از امام صادق(ع) از پدرانش نقل مى‌كند:

أنّ عليّاً(ع) كتب كتاباً إلى معاوية و ذكر فيه:... و أنا أوّل من بايع رسول اللّه‌(ص) تحت الشجرة في قوله:لقد رضى اللّه‌ عن المؤمنين إذا يبايعونك تحت الشجرة)؛ (٢٠)

على(ع) نامه‌اى به معاويه نوشتند و در آن فرمودند:...:هنگام نزول آيه

(٢٠)تفسير القمّي، ج٢، ص٢٦٨ ؛كنزالدقائق، ج٩، ص٥٥٥ و تفسير البرهان، ج٤، ص١٩٦، ح١.