فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤ - انواع تعزير و ضوابط آن آیة الله سيد كاظم حائرى
آيا تعزير با مصادره مال يا حبس يا امور ديگرى غير از تنبيه بدنى جايز است، يا تعزير مختص به تنبيه بدنى است؟
آيا تعداد ضربات در تعزير لازم است كه بيش از نصف حدّ شرعى نباشد يا بايد صرفاً كمتر از حد باشد؟ به چه صورت و چه مقدار؟ تعزير كودكان نابالغ چه حكمى دارد؟ (١)
براى پاسخ به اين سؤالات، توجه به امورى چند لازم است:
امر اوّل ـ اصل ولايت فقيه
امر دوم ـ احاديثى كه در باره حبس وارد شده است :
١ ـ محمد بن الحسن با اسناد خويش از محمد بن على بن محبوب از يعقوب بن يزيد از ابن ابى عمير از حمّاد از امام صادق(ع) درباره زنى كه از اسلام مرتد گرديد نقل مىكند كه فرمود:
لا تقتل، و تستخدم خدمة شديدة و تمنع الطعام و الشراب إلاّ ما يمسك نفسها و تلبس خشن الثياب و تضرب على الصلوات؛
كشته نمىشود، به كار سخت وادار شود و تنها به مقدارى كه زنده بماند به وى آب و غذا مىدهند و لباس خشن بر وى مىپوشانند و در هنگام نمازها او را كتك مىزنند.
اين حديث از نظر سند تمام است. صدوق نيز مانند همين روايت را از حماد از حلبى نقل كرده است با اين تفاوت كه مىگويد: أخش الثياب؛ (٢) زبرترين لباس .
٢ ـ محمد بن الحسن با اسناد خويش از محمد بن الحسين از محمد بن يحيى از غياث بن ابراهيم از جعفر از پدرش از على(ع) نقل مىكند كه فرمود:
إذا ارتدت المرأة عن الاسلام لم تقتل و لكن تحبس أبداً؛
اگر زنى از اسلام مرتد گردد، كشته نمىشود ولى حبس ابد مىشود.
اين حديث نيز از نظر سند تمام است. صدوق، مانند اين حديث را با اسناد خويش از
(١) اين مقاله به صورت مستقيم به اين بحث نمىپردازد و تنها اشارهاى به اين بحث خواهيم داشت.
(٢) وسائل الشيعه، ج١٨، ص٥٤٩، باب ٤ از ابواب حد المرتد، ح١.