اين همه تا زمانى است كه اطمينان به روايات صد ضربه به گونه‌اى از بين برود كه آنها از حجيت ساقط شوند و گرنه ميان اين دو دسته روايات تعارض ايجاد مى‌شود. اگر آن چه شيخ طوسى نقل كرده، صحيح باشد كه عموم اهل سنت معتقد به تعزير هستند نه حد، بايد روايات نود و نه ضربه را بر تقيه حمل كرد. در غير اين صورت، چون هر دو دسته روايات در حد استفاضه است، علم اجمالى به تعين يكى از دو حد، صد يا نود ونه ضربه، حاصل مى‌شود، كه بايد به قدر متيقن يعنى نود و نه ضربه يا مطلق تعزير اكتفا كرد.

امر چهارم ـ احاديثى كه در مورد تعزير طفل يا بنده وارد شده است:

١ ـ حديثى كه با سند معتبر از حريز از امام صادق(ع) نقل شده كه فرمود:

لابأس أن يؤدّب المحرم عبده ما بينه و بين عشرة أسواط؛ (٥٩)

اشكالى ندارد شخص محرم بنده خود را تا ده تازيانه تأديب كند.

٢ ـ حديثى از حمّاد بن عثمان با سند ضعيف:

از امام صادق(ع) در باره تأديب كودك و عبد سؤال كردم، فرمود:

خمسة أوستّة و ارفق؛ (٦٠)

پنج يا شش ضربه، با ارفاق .

٣ ـ حديثى از سكونى با سند ضعيف از امام صادق(ع):

إنّ أميرالمؤمنين(ع) ألقى صبيان الكتّاب ألواحهم بين يديه ليخيّربينهم، فقال: أما إنّها حكومة و الجور فيها كالجور في الحكم أبلغوا معلّمكم أنّ ضربكم فوق ثلاث ضربات في الأدب اقتصّ منه؛ (٦١)

كودكان لوح نوشته‌هاى خود را در مقابل امير المؤمنين افكندند تا يكى را برگزيند. فرمود: اين كار، قضاوت است و ظلم در آن مانند ظلم در قضاوت است. به معلم خود بگوييد اگر شما را بيش از سه ضربه تأديب كند قصاص مى‌شود.

(٥٩) وسائل الشيعه، ج٩، ص١٨٠، باب ٩٥ از ابواب تروك احرام، ح١.
(٦٠) وسائل الشيعه، ج١٨، ص٥٨١، باب ٨ از ابواب بقية الحدود، ح١.
(٦١) همان، ص٥٨٢، ح٢.