فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧ - انواع تعزير و ضوابط آن آیة الله سيد كاظم حائرى
قاذف هشتاد ضربه تازيانه زده مىشود و هرگز شهادت او پذيرفته نمىشود مگر بعد از توبه يا تكذيب خويشتن. بنابراين اگر سه نفر براى او شهادت دهند و يك نفر ديگر امتناع كند، بر آن سه نفر تازيانه زده مىشود و شهادتشان پذيرفته نمىشود، مگر اينكه هر چهار نفر بگويند: همانند ميل در سرمهدان ديدهايم.
پس اين حديث دلالت دارد بر آنكه، زنا ثابت نمىشود مگر با مشاهده آن مانند ميل در سرمه دان و بين رجم و تازيانه تفصيل نداده است. اما اصل فرض اشتراط مشاهده به صورت ميل در سرمه دان، غريب به نظر مىرسد؛ چون شايد هرگز چنين اتفاقى ممكن نباشد و حال آن كه در زمان معصومين(ع) شهادت هايى بر زنا واقع شد كه به آن ترتيب اثر داده شده است. بنابراين در خصوص رجم يا به طور مطلق، آنچه براى اثبات زنا لازم است مشاهده حالتى است كه عادتاً ملازم با دخول است نه مشاهده اصل دخول.
علاوه بر آن كه شايد اين حديث با احاديثى كه مشاهده اجتماع در زير يك لحاف را براى تازيانه كافى مىداند و استظهار اماره بودن اين حالت بر لزوم تازيانه، تعارضى نداشته باشد؛ زيرا منافاتى ندارد كه اين حالت نسبت به حكم تازيانه اماريت داشته باشد، اما تا زمانى كه شاهد مشاهده نكرده، شهادت بر زنا، جايز نباشد و اگر بدون مشاهده، شهادت به زنا دهد حد قذف بر او جارى مىشود و تنها حق دارد كه شهادت دهد آن دو را در يك لحاف ديده است. اگر شهادت بر اين حالت اماره بر وقوع زنا باشد، تازيانه با آن اثبات مىشود، پس اين اماريت به اندازهاى كه تازيانه را ثابت كند، از سوى شارع پذيرفته شده است نه به اندازهاى كه موجب جواز شهادت بر زنا شود.
ولى در عين حال انصاف آن است كه حمل روايات بر اين كه اجتماع مرد و زن در يك لحاف اماره بر زنا است منتهى به اندازهاى كه مجازات تازيانه را اثبات كند، بعيد است و قراينى كه در اين باره ذكر گرديد، قوى نيست.
آيت اللّه خويى روايات ثبوت حد به صرف ديدن زن و مرد در زير يك لحاف را به قرينه روايت عبدالرحمن بن حجاج بر تقيه حمل كرده است. اين روايت كه سند آن معتبر مىباشد چنين است: