طالبوف بيم اين دارد كه اگر امروز «براى حفظ ناموس ملت و تقويت شريعت و احترام قرآن مجيد، نه تقليد فرنگيان» قانون وضع نكنيم، آنگاه «اجانب براى ما قانون وضع مى‌كنند و ما را مجبور به تعبّد مى‌نمايند». در اين صورت «آواز مناجات و اذان صبح مناره‌هاى مساجد ما به خواب نوشين خانم هاى آنها صدمه مى‌زند و غدغن مى‌شود، صداى ناقوس، بانگ مؤذّن را محو مى‌كند و در سر هر رهگذر ميكده‌ها باز مى‌گردد و پرده گيان ما مجبوراً روباز مى‌گردند». اما كسانى هستند كه «براى دنياى پنج روزه و تصرّف املاك مردم به اسم آسمان حكومت مى‌كنند و هر وقت در مملكت، اسم قانون و تربيت برده مى‌شود بدون اين كه بخواهند و بدانند و بفهمند... على رؤوس الاخشاب (٥٤) خودكشى مى‌نمايند و شريعت را در خطر مى‌بينند... و نور آفتاب عدل را... با هزار فن و استادى خاموش مى‌نمايند». (٥٥)

از نحوه انتقادات تند و گزنده طالبوف به بسيارى از روحانيون عصر خويش به دست مى‌آيد كه بخش عمده‌اى از انتقادات او معلول درگيرى‌هاى پرتنش ميان مشروطه خواهان و مخالفان آن كه روحانيان، رهبرى هر دو جناح متخاصم را برعهده داشتند، بوده است و طالبوف نيز مانند بسيارى از رهبران و هواداران اين دو گرايش مهم در آن عصر، در گرما گرم منازعات انقلاب مشروطه تحت تأثير احساسات و عواطف خود، جناح مقابل را آماج انواع دشنام‌ها قرارداده است. گويا در آن فضاى پر آشوب، براى بسيارى از طرفين نزاع قابل تصوّر نبود كه مخالفان آنان نيز ممكن است از حسن نيّت برخوردار باشند و آنچه سبب شده آنان در صف مقابل قرار گيرند، تفاوت در بينش و نگاه آنها به اسلام، مشروطه و اوضاع و احوال ايران است. متأسفانه اين بليّه‌اى بود كه فضاى انقلاب مشروطه را هر چه بيشتر از فضاى تفاهم و عقلانيت دور مى‌كرد و آتش كينه‌ها و دشمنى‌ها را افروخته‌تر نگه مى‌داشت.

(٥٤) منبرها.
(٥٥) طالبوف، سفينه طالبى، ج٢، ص١١؛ همچنين مراجعه شود به: مسالك المحسنين، ص ٨٦؛ آزادى و سياست، ص٥٢، و ٢٣٨ و ٢٣٩.