فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٧ - فلسفه مجازات در اسلام(١) ابوالقاسم مقيمى حاجى
إن الذنوب ثلاثة .... : فذنب مغفور و ذنب غير مغفور وذنب نرجولصاحبه ونخاف عليه، قال: يا أمير المؤمنين فبيّنها لنا ؟ قال : نعم أما الذنب المغفور فعبد عاقبه اللّه على ذنبه في الدنيا فاللّه أحلم وأكرم من أن يعاقب عبده مرّتين ...»؛ (٣٩)
أمير المؤمنين على(ع) در كوفه بر بالاى منبر رفت و فرمود: گناهان بر سه گونهاند: گناهى كه (در قيامت) بخشيده مىشود؛ گناهى كه بخشيده نمىشود و گناهى كه براى صاحب آن، هم اميد بخشش داريم و هم ترس عذاب .
سپس از حضرت درخواست گرديد كه به تفسير و توضيح آنها بپردازد و ايشان فرمود: اما گناهى كه بخشيده مىشود در باره عبدى است كه ـ مرتكب گناه شده و ـ خدا او را در دنيا مورد عقاب قرار مىدهد، پس خداوند حليم تر و كريم تر از آن است كه عبدش را دوبار عقاب كند (و مجدداً او را در آخرت براى آن عمل عقاب كند) .
همچنين در اين باره، زراره از حمران نقل مىكند كه گفت :
سألت أبا جعفر(ع) عن رجل أقيم عليه الحدّ في الدنيا أيعاقب في الآخرة ؟ فقال(ع): «اللّه أكرم من ذلك»؛ (٤٠)
از امام باقر(ع) در باره كسى كه در دنيا بر او حد جارى مىشود سؤال كردم كه آيا باز هم در آخرت عذاب مىشود؟ امام(ع) فرمود : «خداوند كريم تر از آن است(كه دوباره اورا در آخرت عذاب كند)».
پس اجراى حد در دنيا موجب خلاصى از عذاب آخرت مىشود (٤١) و مجرم را تطهير مىكند. در ابواب مختلف حدود، مىبينيم كه در زمان پيامبر اكرم(ص) واميرالمؤمنين(ع) افراد نزد حضرت مىآمدند و درخواست مىكردند كه «طهّرني» (٤٢)؛ يعنى «مرا از آلودگى
(٣٩)كلينى، كافى،ج٢، ص٤٤٣.
(٤٠)وسائل الشيعه، ج٢٨، ص ١٤، ب ١ از ابواب مقدمات حدود، ح٧؛ كافى، ج٢ ،ص٤٤٣ و ج٧،ص ٢٦٥ .
(٤١)در المنضود(گلپايگانى)، ج٢،ص ٢٩٥ .
(٤٢)وسائل الشيعة، ج ٢٨،ص ٣٨، ب ١٦ از ابواب مقدمات حدود، ح٦