قال: قلت له: كم التعزير؟ فقال: دون الحد. قال: قلت: دون الثمانين؟ قال: لا، و لكن دون أربعين، فإنّها حد المملوك، قلت: و كم ذاك؟ قال: على قدر ما يراه الوالي من ذنب الرجل و قوّة بدنه؛ (٢١)

گفت: عرض كردم: تعزير چه مقدار است؟ فرمود: كمتر از حد. گفتم: كمتر از هشتاد ضربه؟ فرمود: نه كمتر از چهل ضربه كه حدّ عبد است. گفتم: يعنى چه اندازه؟ فرمود: به هر اندازه كه حاكم مصلحت بداند، از جهت مقدار گناه و از جهت مقدار توان آن شخص.

٤ ـ حديث سماعه با سند كامل:

گفت: از امام در باره كسانى كه به دروغ شهادت مى‌دهند پرسيدم، فرمود: يجلدون حداً ليس له وقت، فذلك إلى الامام و يطاف بهم حتى يعرفهم الناس و امّا قوله تعالى: {ولاتقبلوا لهم شهادةً أبداً و أولئك هم الفاسقون إلاّ الذين تابوا } ؛ (٢٢)

به عنوان حد به مقدار نامعين بر او تازيانه مى‌زنند، اندازه آن به اختيار امام است، و او را در ميان مردم مى‌گردانند تا او را بشناسند. خداى تعالى فرمود: «هرگز شهادتى را از آنان نپذيريد كه آنان از فاسقانند، مگر آنانى كه توبه كرده باشند». گفتم: چگونه معلوم مى‌شود كه توبه كردند؟ فرمود: يكذّب نفسه على رؤوس الناس حتى يضرب و يستغفر ربّه فإذا فعل ذلك فقد ظهرت توبته؛ (٢٣) خويشتن را در ميان مردم تكذيب مى‌كند تا زمانى كه زده مى‌شود و از خدا طلب بخشش مى‌كند، هرگاه چنين كند توبه او آشكار مى‌شود.

(٢١) همان، ح٣ و در همين جلد در جايى ديگر، ص٤٧٢، باب ٦ از ابواب حد مسكر، ح٦.
(٢٢) نور، آيه ٤ ـ ٥.
(٢٣) وسائل الشيعه، ج١٨، ص٥٨٤ ـ ٥٨٥، باب ١١ از ابواب بقية الحدود، ح١.