اين سخن راوى كه «حمزه زياد روزه مى‌گرفت»، قرينه‌اى است بر اينكه سؤال در مورد روزه مستحبى بوده است واگر آن را قرينه به شمار نياوريم، دست كم اين روايت صراحت ندارد كه سؤال، در مورد روزه ماه رمضان بوده است؛ بنابراين نمى‌توان به آن استدلال كرد.

٢ ـ بخارى به سند خويش از ابى درداء نقل كرده كه گفت:

روزى از روزهاى بسيار گرم در يكى از سفرهاى پيامبر(ص) با او بوديم. شدت گرما به حدى بود كه افراد دستانشان را بر سر مى‌گذاشتند. در ميان ما به جز پيامبر(ص) و ابن رواحه كسى روزه نبود. (٤١)

اين روايت نيز مانند روايت قبل در روزه ماه رمضان ظهور ندارد، بنابراين نمى‌توان به آن استشهاد كرد. علاوه بر اين، ممكن است اين واقعه قبل از سال فتح مكه بوده باشد.

٣ ـ بخارى از انس بن مالك نقل كرده است كه:

همراه پيامبر(ص) در سفر بوديم نه روزه دار بر غير روزه دار خرده گرفت و نه غير روزه دار بر روزه دار. (٤٢)

اشكال اين روايت هم اين است كه در روزه ماه رمضان صراحت ندارد، علاوه بر اين، سكوت صحابه، حجت شرعى نيست.

همچنين ممكن است اين واقعه قبل از سال فتح مكه بوده باشد و پيش تر گفتيم كه پيامبر(ص) در اين سال، كار كسانى را كه در سفر افطار نكردند، تقبيح كرد و فرمود: «آنان عصيانگرند».

٤ ـ مسلم به سند خود از طاووس از ابن عباس نقل كرده است:

نه بر كسى كه [در سفر] روزه گرفته، خرده بگير و نه بر كسى كه روزه نگرفته

(٤٠) صحيح بخارى، ج٣، ص٤٣.
(٤١) صحيح بخارى، ج٣، ص٤٣.
(٤٢) صحيح بخارى، ج٣، ص٤٤؛ مسلم اين روايت را به ماه رمضان مقيد كرده و به زودى در دسته دوم روايات، به آن رسيدگى خواهيم كرد.