فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٤ - بيعت (١) آیة الله محمد مؤمن قمى

بوده است نه بيعت بر قبول ولايت رسول اعظم. پس ربطى به اصل امر ولايت براى پيامبر(ص) ندارد و فقط امر مقدمى و عقلايى بوده است كه رسول خدا(ص) به آن اقدام كرده تا مطمئن شوند مؤمنين براى جنگ آماده هستند و گرنه از اصل ولايت رسول خدا(ص) بر مؤمنين سالهاى زيادى مى‌گذشته است و اين بيعت هيچ دلالتى بر مشروط بودن فعليت ولايت يا اشتراط وجوب اطاعت مؤمنين از پيامبر به اين بيعت ندارد. به طور كلى، هيچ شكى در عدم دلالت آيه بر خلاف ادلّه ولايت، وجود ندارد.

در كنز الدقائق به نقل از عيون الاخبار شيخ صدوق از امام رضا(ع) نقل شده است كه فرمود:

«يا أبا الصلت إنّ اللّه‌ فضّل نبيّه محمّداً(ص) على جميع خلقه من النبيّين و الملائكة، و جعل طاعته طاعته، و متابعته متابعته، و زيارته زيارته، فقال: «يُطع الرّسول فقد أطاع اللّه‌» و قال: {إنّ الذين يبايعونك إنّما يبايعون اللّه‌.. } .؛ (٢٤)

اى اباصلت، خداوند پيامبرش محمد را بر جميع آفريدگانش اعم از انبيا و ملائكه برترى داده است و اطاعت او را اطاعت از خودش و تبعيّت از او را تبعيّت از خودش و زيارتش را زيارت خود قرار داده و گفته است: «هركس از رسول اطاعت كند، از خداوند اطاعت كرده است» و گفته است: «آنانكه با تو بيعت كنند با خدا بيعت مى‌كنند».

اين روايت بر آنچه ما از آيه استظهار كرديم، دلالت مى‌كند كه خداوند متعال، پيامبر را بزرگ داشته است و بيعت با او را مانند بيعت با خود قرار داده و اين كمال تعظيم براى حضرت رسول(ص) است.

در تفسير على بن ابراهيم ـ در اواخر سوره فاطر ـ آمده است كه اميرالمؤمنين در نامه‌اى كه براى شيعيانش نوشته است بزرگى خطاى طلحه و زبير را در خروج عايشه از بصره ذكر كرده و فرموده است:

ثلاث خصال مرجعها على الناس في كتاب اللّه‌: البغي و النكث والمكر، قال اللّه‌ : {يا }