فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٩ - فلسفه مجازات در اسلام(١) ابوالقاسم مقيمى حاجى
اصلاح وتربيت
از جمله مواردى كه در فلسفه مجازات مورد تصريح قرار گرفته، نقش تربيتى مجازات است كه نقش موثرى در بازپرورى مجرم و نيل او به درجه اى شايسته و همراه با سعادت دارد و نوعى تكريم مجرم است.
سختگيرى در اثبات اغلب جرايم جنسى و تأكيد بر پرده پوشى آن نشان مىدهد كه در كيفردهى به اصلاح بزهكار توجه كافى شده است. توصيه تأكيد آميز پيشوايان دين به كسانى كه مرتكب زنا، لواط و مساحقه شده بودند مبنى بر اين كه توبه پنهانى به مراتب برتر از اقرار به گناه و تحمل كيفر است، نشان مىدهد كه در اين جرايم، تأكيد اصلى بر پشيمان شدن بزهكار است. در نظام الهى كه هدف، سعادت انسان وهدايت اوست، مجازات ها عمدتاً با هدف اصلاح بزهكاران وبازسازى آنها اجرا مىشود. از همين رو جز در مواردى كه كيان جامعه آسيب ببيند، اصرارى بر اجراى كيفرهاى خشن نيست.
همچنين سقوط كيفر يا تخفيف آن در اثر توبه و پشيمانى بزهكار، نشانگر اين است كه قانونگذار به اصلاح بزهكار مىانديشد و اجراى كيفرهاى ملايم و پنهانى نيز نشان از آن دارد كه قانونگذار به باز پرورى مجرم توجه بيشترى دارد.
امام خمينى(ره) در موارد متعددى بر اين نكته تأكيد داشته و تصريح دارند :
«اين حدود، همان طورى كه تربيت مىكند اشخاص را، ملت را هم مىرساند به جايى كه اينطور فسادها در اوكم بشود . اگر چنانچه يك حدّى جارى بشود، اين