فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩ - ميراث زوجه از اموال غير منقول(١) آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى
كشاورزى و قريهها نيز توسعه دادهاند. سيد مرتضى ارث زن از عين زمين را ممنوع دانسته نه از قيمت آن. (١٢)
علامه حلى در قواعد الأحكام آورده است:
شوهر از همه ما ترك زن خود چه با او آميزش كرده و چه نكرده باشد ـ در صورتى كه عقد در مرض موت واقع نشده باشد ـ ارث مىبرد. زن نيز اگر از شوهر خود داراى فرزند باشد از همه ما ترك او ارث مىبرد، اما اگر از او فرزندى نداشته باشد، مشهور آن است كه از اصل زمين هيچ ارث نمىبرد ولى سهم او از قيمت ساختمانها و درختان داده مىشود. برخى گفتهاند فقط از خانه و مسكن ارث نمىبرد. برخى ديگر گفتهاند از قيمت زمين نيز ارث مىبرد. (١٣)
همو در ارشاد الاذهان مىنويسد:
زنى كه از شوهر خود داراى فرزند باشد، از همه تركه او ارث مىبرد، اما اگر فرزندى از او نداشته باشد از زمين چيزى به ارث نمىبرد و فقط سهم او از قيمت ابزار و ساختمان و بنابر قولى از قيمت درختان پرداخت مىشود. (١٤)
عبارات علامه حلّى مىرساند كه ارث زن اگر داراى فرزند باشد مسلّم است و اختلاف فقط در ارث زن بى فرزند است.
شيخ صدوق نيز در الفقيه من لايحضره الفقيه ميان زن داراى فرزند و زن بدون فرزند تفصيل داده و همانند شيخ طوسى حكم به ارث زن فرزند دار از عين عقار كرده است. از ظاهر عبارت او بر مىآيد كه در مورد زن بى فرزند نيز همانند سيد مرتضى قائل به ارث او از قيمت عقار است. همچنين او محروميت زوجه از ارث را مختص به خانه و زمينهاى مسكونى مىداند نه مطلق زمين، بنابراين، نظر او قول ششمى دراين مسئله بوده و اخصّ
(١٢) المختصر النافع، ص٢٦٤.
(١٣) قواعد الأحكام، ج٣، ص٣٧٦.
(١٤) ارشاد الاذهان، ج٢، ص١٢٥.