فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١١

دسته سوم: استحباب نوحه سرايى بر امام حسين و معصومان عليهم السلام.

در باره نوحه سرايى بر ميت، رويات بسيار وارد شده است؛ بررسى اين روايات چنان كه درباره روايات جزع گفتيم، به سه گروه قابل تقسيم است:

١. نوحه حرام:

نوحه به روش جاهليت كه در آن از گفتن دروغ و ناحق پرهيز نداشته اند. رواياتى مانند حديث پيامبر اكرم صلّى اللّه‌ عليه و آله: «النِّيَاحَةُ مِن عَمَلِ الجَاهِلِيَّةِ؛ (٤٣) نوحه از عمل جاهليت است»؛ «وَ نَهَى عَنِ النِّيَاحَةِ وَ الِاستِمَاعِ إِلَيهَا؛ از نوحه كردن و گوش دادن به آن نهى (٤٤)فرمود» و ... بر اين قسم حمل مى‌شوند.

٢. نوحه جايز:

روايات بسيارى دلالت دارند كه نوحه سرايى بر هر ميتى جايز است، به شرط آن كه مطالبى كه در نوحه گفته مى‌شود، راست و حق باشد و دروغ و ناحق به زبان آورده نشود. لذا بدون ترديد و به طريق اولى، در عزادارى براى معصومان و به ويژه نوحه بر امام حسين(ع) نيز جايز، بلكه مستحب است. به برخى از اين روايات اشاره مى‌كنيم:

١- «عَن خَدِيجَةَ بِنتِ عُمَرَ بنِ عَلِيِّ بنِ الحُسَينِ بنِ عَلِيِّ بنِ أَبِي طَالِبٍ فِي حَدِيثٍ طَوِيلٍ أَنَّهَا قَالَت: سَمِعتُ عَمِّي مُحَمَّدَ بنَ عَلِيٍّ(ع) وَ هُوَ يَقُولُ إِنَّمَا تَحتَاجُ المَرأَةُ فِى المَأتَمِ إِلَى النَّوحِ لِتَسِيلَ دَمعَتُهَا وَ لَا يَنبَغِى لَهَا أَن تَقُولَ هُجراً فَإِذَا جَاءَهَا اللَّيلُ فَلَا تُؤذِى المَلَائِكَةَ بِالنَّوحِ»؛ (٤٥)

«خديجه بنت عمر، از نوادگان امام على(ع) گويد: از امام باقر(ع) شنيدم كه فرمود: زن در مجالس عزا به نوحه سرايى نياز دارد تا اشكش جارى شود. ولى سزاوار نيست كه باطل گويد و وقتى شب شد با نوحه سرايى‌اش ملائكه را اذيت نكند.»