شايع است. اگر كثرت اشتباهات به حدى نباشد كه عقلا اعتنايى به نظر منجّم نكنند، صرف وجود اشتباه موجب عدم اعتماد نمى‌شود و لذا در كتاب بلغة الطالب احتمال رجوع به منجّم از باب اين كه وى نيز يكى از افراد اهل خبره است جايز شمرده شده است. (٣٢)

اما نهى از تصديق منجّم كه در روايات آمده، مربوط به نكته ديگرى است كه خواهد آمد.

٢. اِخبار از آينده با توجه به اوضاع فلكى بدون اعتقاد به تأثيرات آنها:

شيخ انصارى مى‌گويد:

«خبر دادن از حدوث وقايعى هنگام اتصالات و حركات ستارگان جايز است، مثلاً خبر دهد كه هنگام پيدايش وضع معيّنى همچون نزديكى و دورى و مقابل گشتن و اقتران دوستاره، فلان واقعه در آينده رخ خواهد داد. البته اين گونه خبردهى در صورتى جايز است كه به گونه ظنّى و مستند به تجربه‌هاى حاصل شده يا نقل شده در وقوع حادثه‌اى به اراده خدا در وضع خاص فلكى باشد، بدون اين كه معتقد به رابطه عليت بين آن دو باشد، بلكه در صورت عدم اعتقاد به سببيّت افلاك در پيدايش حوادث و استناد به تجربه قطعى، جايز است به گونه قطعى نيز از وقوع حوادث خبر داد؛ زيرا شخصى كه مثلاً به تجربه دريافته است كه هرگاه سگ او از پشت بام به داخل خانه آيد، در آن شب باران خواهد باريد، مى‌تواند به استناد به اين تجربه به طور يقين به بارش باران در آن شب حكم كند... رواياتى كه در باره عدم جواز تصديق منجّم آمده است مربوط به غير از اين مورد يا منصرف از اين مورد است...» . (٣٣)

آشكار است كه اعتقاد به رابطه حركت فلكى با پديده‌ها اگر از گونه ارتباط بين كاشف و مكشوف باشد، هيچ كس نگفته كه چنين اعتقادى موجب كفر است. چنانكه شيخ انصارى به آن تصريح كرده و شيخ بهايى نيز در اين زمينه گفته است:

(٣٢) بلغة الطالب، ج١، ص٩٩ و ١٠٠.
(٣٣) المكاسب المحرّمه، ص٢٥.