قصر نماز در هشت فرسخ واجب است، نه كمتر و نه بيشتر، براى آن كه هشت فرسخ، مسير يك روز براى عموم و براى كاروانها و حمل بار است؛ از اين رو، قصر در مسير يك روز واجب گشته است. اگر در مسير يك روز واجب نشود، در مسير يك سال هم واجب نخواهد شد؛ زيرا روزهاى آينده نيز مانند اين روز است. اگر قصر در اين روز واجب نباشد در همانند آن هم واجب نخواهد شد».

نيز به دليل آن كه مقتضاى دليل قصر، وجوب قصر در صورت مسافرت است، هر مسافتى كه باشد. عمل به مقتضاى اين دليل در كمتر از يك روز، در ميان مسلمانان متروك بوده، پس بايد به مقتضاى آن در يك روز عمل شود. محمد بن مسلم روايت كرده كه حضرت رسول (ص) رفتن به ذى خشب را «سفر» نام برده‌اند و آن مسير يك روز از مدينه بود. (١)

عين اين مطالب در منتهى و تذكره آمده است.

همان گونه كه مشاهده مى‌كنيد فقهاى متأخر نيز اصل كلّى را مسافت يك روز قرار داده و هشت فرسخ را از آن جهت كه مصداق شاغل يك روز است، ذكر كرده‌اند، خصوصاً با استدلال به روايت فضل كه صريح در مطلب است و در آن تصريح شده كه «مشقت روز با استراحت شبانه برطرف مى‌گردد». اين جمله، صريح‌ترين عبارت است در اين كه ميزان قصر نماز، مسافت يك روز است و هشت فرسخ هيچ خصوصيتى ندارد جز اشغال كردن مسافت يك روز در آن زمان.

همان گونه كه اصل مطلب و مقصود، از عبارت محقق حلّى در معتبر استفاده مى‌شود، از جمله «و هو مذهب علمائنا أجمع»، اجماعى بودن آن به دست مى‌آيد. گر چه اين اجماع منقول است، ليكن اولاً باتوجه به ديدگاه قدما و ثانياً نبود دليل بر سخن كسانى مانند سيد بن زهره در غنيه كه بر هشت فرسخ اكتفا كرده‌اند ـ جز رواياتى كه هشت فرسخ را به عنوان مصداقِ شاغل روز ذكر كرده‌اند ـ ثالثاً با توجه به شهادت محقق و علامه حلى بر اجماعى بودن مسئله، اين اجماع منقول براى ما بسانِ اجماع محصّل است. صاحب جواهر در نقل اين ديدگاه، تعبير «عندنا» آورده‌اند كه تمام اصحاب تا زمان ايشان را در بر مى‌گيرد.

در معتبر و منتهى و تذكره به دنبال بحث گذشته، آمده است:

(١) المعتبر فى شرح المختصر، ج٢، كتاب الصلاة، ص٤٦٦.