فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٦ - فقه حاضر و امام غايب (ع) جستارى در كاستيهاى فقه در عصر غيبت مسعود امامى
مستند روايى اين قاعده، احاديث متعددى مىباشد كه يا به طور كلى و يا در خصوص برخى احكام دلالت بر استمرار قوانين الهى براى همه اعصار دارد، به عنوان نمونه امام باقر (ع) از رسول خدا(ص) نقل مىنمايد:
إيّها الناس حلالي حلال إلى يوم القيامة و حرامي حرام إلى يوم القيامة اَلاقد بيّنهما اللّه عزّ وجلّ في الكتاب و بيّنتهما في سيرتي و سنّتي (١) ؛
اين روايت با عبارت گوناگون و اسناد مختلف كه برخى از آنها داراى اعتبار مىباشد نقل شده است.
در روايتى در باب جهاد از امام صادق (ع) در مقام بيان علت استمرار حكم جهاد در هر عصرى آمده است:
لانّ حكم اللّه عزّ وجلّ في الأوّلين و الآخرين و فرائضه عليهم سواء إلاّ مِن علّة أو حادث يكون و ألاوّلون و الآخرون في منع الحوادث شركاء و الفرائض عليهم واحدة يسأل الآخرون عن أداء الفرائض كما يُسأل عنه الأوّلون؛
چرا كه الزامها و احكام الهى نسبت به مردمان پيشين و نسلهاى بعدى يكسان است مگر اين كه حادثه و سببى رخ دهد و مردمان پيشين با نسلهاى بعدى در اين جهت مشتركاند و واجبات بر همه يكسان است. مردمان پيشين از انجام فرايض پرسش مىشوند همان طور كه نسلهاى بعدى از انجام آنها سؤال مىشوند.
در اين روايت تصريح شده است كه احكام و قوانين الهى براى همه مسلمانان يكسان است مگر اين كه حادثهاى باعث تغيير عنوان موضوع گردد.
در موارد بسيارى پيامبر(ص) و اهل بيت عليهم السلام پس از بيان حكمى فرمودهاند: «فليبلغ الشاهد الغائب» (٢) ؛ آنان كه سخن مرا مىشنوند، به غايبان ابلاغ كنند. در مورد صله رحم مىفرمايند:
(١) عاملى، حر، وسائل الشيعه، آل البيت (ع)، قم، ج٢٧، ص١٦٩.
(٢) كلينى، الكافي، ج١، ص١٨٧، ٢٩١. عاملى، وسائل الشيعة، ج٩، ص٥٤٧، ج٢٣، ص٢٦٢. مجلسى، بحارالانوار، ج١٤، ص١٢٨، ج٢٢، ص١٥٠، ٤٧٨، ج٢٥، ص٢٧٩، ج٣١، ص٣٥، ج٣٢، ص٥٣١، ج٤٢، ص١٥٦، ج٦١، ص٢٨٦، ج٧٣، ص٣٥٠.