اينها چند خبرند كه پيامبر با «تزوّجوا» و «اُطلبوا» امر به تزويج مى‌كند و معلّل مى‌كند به اين كه به كثرت اُمتم در ميان اُمم در روز قيامت مباهات مى‌كنم.

باز چند خبر هست كه مضمونش اين است: ازدواج كنيد كه خداوند به شما فرزندى بدهد كه زمين را با گفتن لا إله الا اللّه‌ يا با گفتن تسبيح سنگين كند. اخبارى هم هست كه مضمونش اين است: «خير نسائكم الولود الودود (٧) ؛ بهترين زنان كسانى هستند كه شوهر دوست باشند و فرزند بياورند.» اين اخبار بر تشويق و ترغيب به داشتن اولاد زياد دلالت دارند، اين اصل اوّلى است.

مطلب دوم: اين كه بزرگترين نيرو در هر مملكت نيروى انسانى است به خاطر اين كه انسان‌ها با عقل و فكر و قدرت بدنى و استعدادهاى فراوانى كه دارند، در پيشرفت هر مملكتى تأثير دارند. در ميان همين افراد گاهى نوابغى به وجود مى‌آيند كه در پيشرفت مادى و معنوى مملكت مؤثرند. مى‌توانيم بگوييم هر چه افراد بيشتر باشند به همان نسبت ظهور نوابغ ميان آنها بيشتر خواهد بود ولى از طرفى بايد توجه داشته باشيم هر انسانى هنگامى كه به دنيا مى‌آيد، غير از معصومين، خام مى‌باشد و در دنيا رشد مى‌كند و به كمال مى‌رسد. از اين جهت موضوع تربيت خيلى مهم است. اگر انسان تربيت نشود، داراى كمال نمى‌شود، لذا در صورتى افزايش جمعيت ممدوح است كه با تربيت و اراده صحيح توأم باشد وگرنه انسان‌هاى جاهل باعث پيشرفت نيستند و از رسيدن به كمال محروم هستند.

(٥) وسائل الشيعه، ج ١٤، باب ١ از ابواب مقدمات النكاح، ص ٣٣.
(٦) وسائل الشيعه، ج ١٤، باب ١ از ابواب مقدمات النكاح، ص ٣٣.
(٧) وسائل الشيعه، ج ١٤، ص ١٤، باب ٦ از ابواب مقدمات النكاح، ح ٢.