فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٧ - نگاه فقهى ملااحمد نراقى به اسراف محمد رحمانى

٥. روايات

از جمله ادله‌اى كه محقق نراقى به تفصيل بدان پرداخته، روايات است. ولى حدود هفده روايت را مورد نقد و بررسى قرار داده و در پايان مى‌نويسد:

بعضى از اين روايات هر چند بيشتر از مذمت يا كراهت يا استحباب ترك اسراف دلالت ندارند ولى نهى صريح آيات و روايات فراوان از يك طرف و تصريح به بغض الهى نسبت به اسراف در آيات ديگر و تصريح به اين كه اسراف ابزار هلاكت است از سوى ديگر و شمارش اسراف از گناهان كبيره در دسته چهارم از روايات، اين چهار دسته روايت روى هم رفته دلالت بر حرمت اسراف دارند. (٢٩)

از اين عبارت محقق نراقى استفاده مى‌شود كه در يك تقسيم بندى، روايات وارده در مورد اسراف به لحاظ مضمون به چهار دسته كلى تقسيم مى‌شوند:

دسته اوّل:رواياتى كه اسراف را مكروه و ترك آن را مستحب شمرده‌اند.

دسته دوم:رواياتى كه اسراف را مورد نهى شارع و حرام خوانده‌اند.

دسته سوم:رواياتى كه اسراف را وسيله هلاكت و مورد بغض شارع دانسته‌اند.

دسته چهارم:رواياتى كه اسراف را از گناهان كبيره شمرده‌اند.

جهت طولانى نشدن نوشته، از دسته‌هاى دوم و سوم و چهارم چند نمونه گزارش مى‌شود و چون دسته اوّل دلالت بر مدعا ندارند، از ذكر آنها خوددارى مى‌كنيم.

روايات دسته دوم

عن مسعدة بن صدقة عن أبي عبداللّه‌(ع) (في حديث طويل) قال: و في غير آية من كتاب اللّه‌: {إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ } فنها هم عن الإسراف و نها هم عن التقتير... إن أصنافا من أمتى لايستجاب لهم دعائهم... و رجل رزقه اللّه‌ مالاً كثيرا فأنفقه ثم أقبل يدعو: يا رب ارزقني. فيقول اللّه‌ عزوجل: {ألم أرزقك رزقا }