فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٥ - نگاه فقهى ملااحمد نراقى به اسراف محمد رحمانى

جمع بندى محقق نراقى: محقق نراقى پس از گزارش پاره‌اى از اقوال لغت شناسان، به عنوان جمع‌بندى مى‌نويسد:

مستفاد از گفتار لغويان و مفسران اين است كه اسراف در معانى زيادى به كار مى‌رود مانند:

١. اغفال

٢. جهل

٣. خطا

٤. خطل (فحش)

٥. تبذير

٦. ضد قصد (ضد اعتدال)

٧. تجاوز از حد

٨. تجاوز از حد استوا

٩. انفاق به شخص بى‌نياز

١٠. انفاق در غير مورد حق

١١. انفاق در غير طاعت خدا

١٢. انفاق در معصيت

١٣. زيادى گناه

١٤. قبيح در نظر عقلا

١٥. جهل ويژه، يعنى نادانى نسبت به حقوق.

وى سپس در مقام ريشه‌يابى و ارجاع معانى فرعى به اصلى مى‌نگارد:

معناى اوّل و دوم و پانزدهم يكى است و نيز معناى سوم و چهارم با همديگر متحدند و نيز معناى پنجم و ششم و هفتم و هشتم و نهم و دهم و سيزدهم به يك معنا برمى‌گردد.

بنابراين تمامى معانى پانزده گانه به پنج معنا برمى‌گردد: