٤. زهرى مى‌گويد: در زمان پيامبر(ص) و ابوبكر و عمر و عثمان، مسلمان از كافر ارث نمى‌برد، پس از آن كه معاويه به حكومت رسيد، ميراث كافر را به مسلمان داد و خلفاى پس از او نيز به اين شيوه عمل مى‌كردند تا زمان عمر بن عبدالعزيز كه او سنت نخستين را باز گرداند.

همه اين اخبار در صورتى كه از قدح و جرح سالم بمانند، فقط موجب ظن هستند نه علم يقينى و نمى‌توان به استناد هيچ يك از اين اخبار، از دليلى كه موجب علم است يعنى ظواهر آيات كتاب خدا دست برداشت.

خبر اسامه مورد قدح واقع شده؛ زيرا اين خبر را تنها اسامه از پيامبر نقل كرده و تنها عمرو بن عثمان آن را از اسامه نقل كرده و نيز تنها زهرى آن را از على بن الحسين(ع) نقل كرده است. معلوم است كه تفرّد راوى در حديث از امورى است كه موجب وهن و ضعف حديث شمرده مى‌شود. عين همين حديث را زهرى [در جاى ديگر [مستقيما از عمرو بن عثمان نقل كرده بدون آن كه نامى از على بن الحسين(ع) ببرد، و اختلاف در نقل روايت نيز موجب تضعيف آن است. علاوه بر اين، از ديگر موارد ضعف اين حديث آن است كه بى‌هيچ اختلافى مى‌دانيم كه على بن الحسين(ع) معتقد به ارث بردن مسلمان از كافر بود، بنابراين اگر در اين باره سنّتى از پيامبر روايت شده بود، او هرگز با آن مخالفت نمى‌كرد. باز از موارد ضعف اين حديث آن كه احمد بن حنبل از يعقوب از پدرش از صالح از زهرى روايت كرده كه على بن حسين(ع) به او خبر داده كه عثمان بن عفان و اسامة بن زيد مى‌گويند: مسلمان از كافر ارث نمى‌برد، (٢٧)بدون آن كه اين سخن خود را به

(٢٦) الموطّأ، ج ٢، ص ٥١٩، ح ١٢.
(٢٧) مسند احمد، ج ٥، ص ٢٠.