«لانزداد بالاسلام إلاّ عزّا فنحن نرثهم و لايرثونا، هذا ميراث أبي طالب في أيدينا. فلا نراه إلاّ في الولد و الوالد و لانراه في الزوج و المرأة؛ اسلام جز بر عزّت ما نمى‌افزايد، از اين رو ما از غيرمسلمانان ارث مى‌بريم و آنان از ما ارث نمى‌برند، ميراث ابوطالب اينك در دست ماست. ما معتقد به ارث بردن مسلمان از كافر فقط ميان فرزند و پدر هستيم نه ميان زن و شوهر.» (٤٨)

اين روايت بر فرض صدور آن از امام(ع)، صريح است در تفصيل و اختصاص ارث مسلمان از كافر به غير از زن و شوهر، بلكه صريح است در اختصاص اين ميراث فقط به فرزند و پدر مگر آن كه مراد از «ولد والوالد» به قرينه تقابل آن با «زوج و المرأة»، رابطه خويشاوندى نَسَبى در مقابل خويشاوندى سببى باشد، اين نكته قابل تأمّل است. اما آنچه مايه ضعف اين روايت يا موجب تأويل آن است، دلالت ظاهر آن بر كفر ابوطالب است. صاحب وسايل بعد از نقل اين حديث مى‌نويسد: «شيخ طوسى مى‌گويد: استثنا كردن زن و شوهر در اين روايت، به اجماع طائفه، متروك است.

به نظر من، ممكن است مراد از ميراث در آخر اين روايت، شرف و مانند آن باشد و تعليل موجود در روايت، مجازى باشد. اين قبيل تعليل‌هاى مجازى فراوان وجود دارد.» (٤٩)

ضعف تأويل صاحب وسائل آشكار است و اين شيوه جمع در اين مقام درست نيست.

(٤٨) همان، ص ١٦، ح ١٩.
(٤٩) همان، ذيل حديث مذكور.