فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - ميراث غير مسلمان آیت الله سيدمحمود هاشمى شاهرودى
استدلال كردهاند: «الاسلام يعلو ولا يعلى» (٢٠). و از مصاديق علو و برترى اين است كه مسلمان از كافر ارث ببرد. مخالفان اين نظر، حديث ياد شده را اين گونه تفسير كردهاند كه الاسلام يعلو يعنى در مواردى كه اسلام كسى به وجهى ثابت مىشود و به وجهى ديگر ثابت نمىشود، آن وجهى كه موجب اثبات اسلام مىشود، برترى دارد. يا اين كه مراد از علو، برترى اسلام از نظر برهان يا به حسب قهر و غلبه است، يعنى پيروزى نهايى از آن مسلمانان است.» (٢١)
پس از روشن شدن ديدگاههاى فقهى درباره اين مسأله، بحث را در چهار جهت پى مىگيريم:
١. ارث بردن مسلمان از غيرمسلمان
٢. حجب وارث مسلمان از ارث بردن وارث غيرمسلمان.
٣. عدم حجب در صورتى كه وارثان صغير باشند.
٤. امكان و عدم امكان جلوگيرى امام از حجب، ضمن عقد ذمه.
١) ارث بردن مسلمان از غيرمسلمان
براى اثبات اين مسأله، به چند وجه مىتوان استدلال كرد:
وجه نخست، اجماع و وفاق فقها بر اين مسأله:از سخنان فقها كه عرضه داشتيم، روشن مىشود كه ارث بردن مسلمان از كافر، مورد اجماع فقهاى ما و توافق آنان بر اين مسأله است. ادله و استدلالهاى ديگرى كه در سخنان فقها بر اين حكم وجود دارد، بلكه وجود رواياتى از معصومين(ع) كه دلالت بر آن مىكنند، رخنهاى در اجماع ياد شده ايجاد نمىكند و موجب مدركى شدن اجماع نمىشود؛ زيرا لحن سخن فقهاى
(٢٠) سنن بيهقى، ج ٦، ص ٢٠٥، چاپ دايرةالمعارف العثمانيّه.
(٢١) الموسوعة الفقهية الكويتيه، ج ٢، ص ٢٤، مدخل ارث.