روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٥٤ - روزشمار جنگ جمعه ٢٠ آذر ١٣٦٠ ١٤ صفر ١٤٠٢ ١١ دسامبر ١٩٨١
اما ذخیره ارزی ایران که در سال ١٩٧٩ بین ١٢ تا ١٤ میلیارد دلار بود، بنا بر گفته علی شمس اردکانی، که در روزنامه وال استریت ژورنال منتشر شده، به دو میلیارد دلار رسید. همچنین در بحران گروگان گیری نزدیک به ٢ میلیارد دلار از دارایی های ایران بلوکه شد. اضافه برآن، ذخیره طلای ایران [است که] به نظر می رسد فروش قسمتی از آن در بازارهای آزاد معادن گران بها جهت تأمین هزینه قراردادهای سلاح آغاز شده است، که [نتیجه] آن را می توان در کاهش اخیر قیمت طلا در بازارهای جهانی مشاهده کرد.»
نویسنده در ادامه مقاله می افزاید: «وضع مالی و ارزی عراق همچنین با تغییرات و تحولاتی روبه رو شد که دراین باره ارقام و آمار دقیقی نزد صندوق بین المللی پول وجود ندارد، لیکن قدر مسلم این است که عراق قبل از جنگ مبلغی بین ٣٠ تا ٣٨ میلیارد دلار [ذخیره ارزی] داشته است و علاوه برآن، عراقی ها به وام هایی ازجانب کشورهای مختلف از ٧ تا ٢٠ میلیارد دست یافتند، عراق برخلاف ایران، بودجه دولتی خود را کم نکرد و افزون برآن، به اجرای طرح های صنعتی و عمرانی خود ادامه داد. گفته می شود که عراق هزینه جنگ خود را "از راه های جنبی و فرعی"؛ یعنی ازطریق سود ذخیره های ارزی و نیز ازطریق وام های کشورهای خلیج [فارس] به این کشور، تأمین می نماید.
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از بانکداران عرب دراین باره نوشته است: عراق درحالی که سودهای کلانی از بابت ذخیره های ارزی خود به دست می آورد، از کشورهای خلیج [فارس] وام بدون سود دریافت می کند.» مجله الحوادث می افزاید: «صاحب نظران در هماهنگی و مطابقت اوضاع مالی و اقتصادی کنونی هریک از دو کشور (عراق و ایران) با شرایط جنگ طولانی اختلاف نظر دارند. ... اوضاع نظامی ایران در طول تاریخ غیرطبیعی بوده است و این درنتیجة اوضاع جاری بعد از سقوط شاه نیست، چراکه ایران در تاریخ جدیدش مشاهده نشده است که از ارتش منظم و سازمان یافته ای مگر در مدت های کوتاهی برخوردار باشد، زیرا حکومت مرکزی ایران همیشه به علت های زیادی که ذکر دلایل آن در این مقوله نمی گنجد، ضعیف بوده است. گرچه کوشش هایی درجهت توسعه ارتش ایران در زمان عباس میرزا در آذربایجان در اوایل قرن نوزدهم به عمل آمد، لیکن با مرگ این شاهزاده این کوشش ها منجربه شکست شد. مورخین هیچ گونه موفقیتی را دراین زمینه جز در زمان قزاق ها در تهران در سال ١٨٢٩، که افسران روسی فرماندهی لشکر قزاق را عهده دار بودند، به ثبت نرسانده اند و بعد از اینکه ارتش جدید ایران که به دست شاه سابق و با همکاری امریکایی ها به وجود آمد، دراثر انقلاب خمینی دگرگون شد، هم اکنون ارتش ایران به نیروهای منظم و شبه منظم و غیرمنظم متکی است. این ارتش گرچه ممکن است گاه گاهی نیروی نظامی عراق را در مضیقه قرار دهد، لیکن نمی تواند به آن ضربه کارسازی وارد نماید. این امر را می توان در چند حمله ایرانی ها در