روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥١٥ - روزشمار جنگ شنبه ١٦ آبان ١٣٦٠ ١٠ محرم ١٤٠٢ ٧ نوامبر ١٩٨١
طریق القدس نداشت - درحالی که نظر فرماندهان سپاه احداث یک جاده شرقی - غربی در درون رمل ها برای دورزدن دشمن و دستیابی به تنگه چزابه بود.
تصمیم به احداث چنین جاده ای بعد از شناسایی های لازم و جمع آوری اطلاعات دقیق و دیدبانی برخی مسئولان سپاه از روی تپه سبز به سمت غرب ارتفاعات میشداغ و تنگه چزابه مطرح و براساس پیشنهاد و اعلام آمادگی نیروهای خلاق و فعال جهاد سازندگی مستقر در منطقه تقویت شد. به این ترتیب، اندیشه احداث جاده ای از داخل زمین های رملی برای رسیدن به عقبه دشمن و نابودی تسلیحات و تجهیزات ماشین نظامی عراق در غرب سوسنگرد، پایه ریزی شد و بعد از بررسی هایی به تصویب رسید.
در ١٤ آبان ١٣٦٠، در جلسه فرماندهان ارتش و سپاه در مجموعه گلف اهواز با مسئولان واحدهای مهندسی ارتش، سپاه و جهاد سازندگی، درباره احداث جاده از محور الله اکبر تا چاه آب، بحث و بررسی های لازم انجام شد.
در جناح شمالی، تپه های رملی به نام شحیطیه به طور گسترده ای وجود داشتند که از مجاورت ارتفاعات الله اکبر تا تنگه چزابه امتداد یافته و برای نیروهای خودی ناشناخته بودند. دشمن نیز به دلیل عمق (عرض) بسیار این رمل ها - که به حدود ٢٠ الی ٢٥ کیلومتر می رسید و حتی عبور افراد پیاده از آنها به سختی امکان پذیر بود - در عمق مواضع خود، واحدهایی از توپخانه و مرکز فرماندهی و مهندسی را به آن عوارض طبیعیِ غیرقابل عبور، متکی کرده بود. بنابراین، رزمندگان اسلام از راه های گوناگون درصدد کسب اطلاع از وضعیت زمین های این منطقه برآمدند. نیروهای اطلاعاتی سپاه با مسئولیت سیدعلی حسینی[١] زیر نظر حسن باقری، از چندین ماه قبل در این منطقه فعال بودند که در این کارزار از نیروهای محلی نیز کمک می گرفتند. شرح فعالیت آنان به تفصیل در بخش شناسایی منطقه ذکر خواهد شد. درعین حال، به چند نمونه از فعالیت های آنان که منجر به طراحی و ارائه ایده احداث جاده پیروزی شد، اشاره می شود:
حضور مداوم نیروهای اطلاعات عملیات سپاه در طول چند ماه گذشته که به طور مشخص زیر نظر حسن باقری و با مسئولیت علی اسحاقی و سیدعلی حسینی فعالیت می کردند، موجب شده بود که آنها شناخت کاملی از مشکلات و راهکارهای منطقه عملیاتی پیدا کنند. علاوه برآن، مشارکت نیروهای بومی در فعالیت های گوناگون بر میزان اطلاعات و دقت آن می افزود که براساس آن به ضرورت احداث جاده نیز پی بردند.
محمدحسن نظرنژاد مسئول وقت محور الله اکبر بود و گروه شناسایی تحت امر وی متشکل از نیروهای سه گروهان حر، ابوذر و مقداد بود که آنان توانستند با راهنمایی پورولی رئیس یکی از اکیپ های شناسایی - که شناخت کاملی از زمین منطقه داشت - چشمه آب سرد و گوارایی را در عمق منطقه رملی بیابند. نظرنژاد درباره نحوه مطلع شدن حسن باقری از چنین خبری و راه حل های وی به ویژه درباره ضرورت احداث جاده در این محور می گوید:
"همراه سیدعلی حسینی و پورولی رفتیم، دیدم چشمه آب سرد و گوارایی آنجا هست… موضوع را با حسن باقری در میان گذاشتم. باقری می گفت: من باورم نمی شود، مگر بروم و ببینم! غروب همان روز رفتیم. چشمه آب را دید، گفت: نیروهای شناسایی این منطقه را خوب بگردند. اگر بتوانیم از اینجا تا چزابه جاده ای احداث کنیم، آن وقت است که با عراقی ها سینه به سینه و قدم به قدم درگیر می شویم. جاده از پشت آنها تا تنگه چزابه می رود، یعنی می توانیم از روبه رو آنها را دور بزنیم و پدرشان را درآوریم! اگر چزابه را بگیریم، نیروهای عراقی دو قسمت می شوند؛ یعنی ارتباط شمال به جنوب نیروهای عراقی در منطقه قطع می شود. حسن باقری با دیدن آن چشمه آب، طرح و نقشه خود را همان جا بیان کرد."
این مرحله نیاز به خلاقیت و نبوغ فوق العاده ای داشت که باوجود چنین ویژگی هایی در نیروهای فعال و جوان سپاه و افرادی نظیر حسن باقری، غلامعلی رشید، رحیم صفوی، علی اسحاقی، علی حسینی و... متبلور و جرقه کار زده شد و با اقبال نیروهای متخصص و دلسوز جهاد سازندگی روبه رو شد.
تقی امان پور از رزمندگان عملیات طریق القدس و عضو جهاد سازندگی شهر سمنان، دراین باره می گوید:
"ابتدا هیچ کس نمی پذیرفت که ما بتوانیم آن جاده را با آن شرایط طبیعی احداث کنیم. حسین ناجیان -
[١] سیدعلی حسینی یکی از مسئولان خوش فکر و شجاع واحد اطلاعات عملیات سپاه بود که مدارج رشد را تا مسئولیت اطلاعاتی قرارگاه کربلا طی کرد و در سال ١٣٦٦ در شمال غرب کشور هم زمان با اجرای عملیات والفجر١٠ به شهادت رسید.