اوپک در ژنو، دومین گردهمایی اعضای سیزده گانه این باشگاه نفتی در سه ماه گذشته است تا شاید برای تنظیم جدولی جهت قیمت گذاری واحد بهای نفت، به توافق برسند. در دو سال گذشته، تفاوت قیمت بین نفت صادراتی اعضای اوپک تا ٨ دلار برای هر بشکه هم رسید، ولی این بار، ناظران امور نفتی معتقدند که به خاطر تغییر عقیده دولت ونزوئلا و همچنین موقعیت مستحکم شیخ یمانی، وزیر نفت عربستان سعودی، توافق تقریباً حتمی خواهد بود. وزیر نفت سعودی پس از دیدار ناموفق اعضای اوپک در ماه اوت گذشته، روشن ساخت که در هیچ گردهمایی دیگری بر سر تنظیم روش قیمت گذاری واحد شرکت نخواهد کرد، مگر آنکه توافق حتمی باشد. تحولی که انتظار وصول به آن در ژنو می رود، ظاهراً بهای نفت خام سبک عربستان سعودی را که برای کشورهای اوپک شاخص قیمت گذاری است، از ٣٢ دلار برای هر بشکه به ٣٤ دلار افزایش خواهد داد. در ازای دادن این امتیار، عربستان سعودی از آن گروه از کشورهای اوپک که بهای نفتشان را در سطحی بالا نگاه داشته اند و در میان آنها می توان به الجزایر و لیبی اشاره کرد، خواهد خواست تا نفت بشکه ای ٤٠ دلار خود را به سطحی نزدیک به بهای نفت شاخص، یعنی ٣٤ دلار برسانند. البته، برای انواع مرغوب تر نفت، جدولی تنظیم خواهد شد تا تفاوت بین مرغوبیت و نزدیکی محل تحویل به بازار مصرف و سایر ملاحظات در تعیین بهای نفت تأثیرگذار باشد. یکی از علل مخالفت عربستان سعودی با بالا نگه داشتن بهای نفت بعضی از اعضای اوپک، همواره این بوده است که این گونه تصمیمات، دارای هیچ گونه منطق اقتصادی نبوده و صرفاً به خاطر مسائل سیاسی اتخاذ شده است. عاقبت با نزول سطح تقاضای جهانی برای نفت، این گروه از کشورهای اوپک ناچار شدند به طور یک جانبه و بدون وجود یک جدول مشخص، بهای نفت خود را کاهش دهند. اولین کشور در این گروه، نیجریه بود که با اقرار به این حقیقت که کاهش درآمد ارزی کشور از نفت، برنامه های توسعه اقتصادی این کشور را به مخاطره افکنده است، بهای نفت خود را پایین آورد، ولی کشورهای تندروتر نظیر الجزایر و لیبی همچنان بهای نفت خود را در سطح بشکه ای ٤٠ دلار نگاه داشتند تا شاید سطح تقاضا افزایش یابد. ... حقیقت امر این است که نوسان های موجود در بازار آزاد، حال برای هر کالایی باشد، بیش از توافق اداری و رسمی گروهی کارشناس و وزیر، در تعیین بهای آن مؤثر خواهد بود، زیرا همان طور که در نمونه عکس آن مشاهده شد، تصمیمات سیاسی کشورهای تندرو عضو اوپک در بالا نگاه داشتن بهای نفتشان نتوانست درآمد مورد انتظارشان را فراهم کند، زیرا تصمیمات سیاسی و حقایق اقتصادی به قول معروف حتی با صد من سریش هم به هم نمی چسبند. به طور مثال، اگر وزیران اوپک در ژنو تصمیمی درجهت تثبیت قیمت های نفتشان حتی تا پایان سال جاری میلادی اتخاذ کنند، یک زمستان سرد و طولانی در نیم کره شمالی و یا ادامه جنگ بین ایران و عراق، که دو عضو عمده اوپک هستند، می تواند ظرف چند هفته تعادل بین عرضه و تقاضای جهانی برای نفت را برهم زده و قیمت ها را تغییر دهد.»[١]

[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٢٣، ٨/٨/١٣٦٠، صص ٤ - ٢ ضمیمه، رادیو لندن، ٧/٨/١٣٦٠.