روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٦ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٦ مهر ١٣٦٠- ٩ ذی الحجه ١٤٠١- ٨ اکتبر ١٩٨١
سادات هستند، مسائلی را مطرح می کنند که باعث تظاهرات مردم علیه خودشان می شوند، اینها ترسیده اند و می خواهند کنار بروند، ولی نمی توانند، لذا به همین خاطر است که مسئله درست می کنند و تلاش می کنند تا مردم آنها را بیرون کنند. اینها که خود را سیاسی، مفسر قرآن و مبارز می دانند و در هر بحثی، تخصص را مطرح می کنند، این چه تخصصی است و چگونه می شود باور کرد که شخصی با این همه تخصص ها در چنین شرایط حساسی، مسائلی را مطرح کند که مردم بازار، آن هم مردمی که آنها معتقدند، آنان مخالف این انقلاب هستند، علیه آنان مقابل مجلس شورای اسلامی تظاهرات کنند.» وی تأکید کرد: «این هیچ چیز نمی تواند باشد، جز ترس.»
آیت الله صانعی سپس خطاب به این افراد گفت: «چرا شما با عقاید مردم می جنگید؟ مردم نمی توانند منافق و محارب را ببینند. شما بگویید کجای دنیا تروریست آزاد است؟ کجای دنیا مملکتی که پایگاه مرد می اش این قدر زیاد است که در چهلمین روز شهادت رئیس جمهور و نخست وزیرش چنین عظمتی برپا می کند، ساکت بنشینند و ببینند گروهی علیه این انقلاب به پا خاسته و به اینها چیزی نگوید؟» وی ادامه داد: «اینها می دانند، ولی می بینند کار به جایی رسیده که مردم سراغشان می آیند و به همین خاطر از قبل مسئله درست می کنند، ولی بدانند که ما انقلابمان را تا آمدن مهدی موعود ادامه خواهیم داد.»[١]
رادیو صدای امریکا موضوع اصلی سخنان بازرگان را اعتراض وی به سرکوب مخالفان اعلام کرد و دراین باره گفت: «در یک سخنرانی نامعمول در مجلس اسلامی، مهدی بازرگان، نخست وزیر اسبق ایران، علیه نحوه سرکوبی مخالفان به وسیله دولت اعتراض کرد. [بازرگان] در نطقی که بارها با سروصدای نمایندگان دیگر مجلس قطع شد، گفت: مردم بی گناه و ازجمله پسران و دختران را بدون هیچ دلیلی می کشند. بازرگان گفت: اینکه ایرانیان یکدیگر را نوکر امریکا خطاب کنند، هیچ نتیجه ای ندارد، چراکه هیچ کس را از امریکا وارد نکرده اند. وی گفت: موج اعدام ها به منزله هدردادن ثروت ایران، یعنی جوانان مملکت است. سخنان بازرگان سرانجام با فریادهای مرگ بر نوکر امریکای نمایندگان، مجلس ناتمام ماند. رادیو تهران پخش برنامه جلسه مجلس را قطع کرد و جلسه موقتاً تعطیل شد.»[٢]
رادیو لندن نیز در موضع گیری جانبدارانه از آقای بازرگان، در گزارشی از سخنرانی وی اعلام کرد: «طی یک سخنرانی غیرمترقبه، آقای بازرگان به مجلس هشدار داد که آتش وحشتناکی در ایران در گرفته است که ملت، دولت و دین را تهدید می کند. آقای بازرگان افزود: "نه تنها کسی آماده پیشگیری از این حریق نیست، بلکه بسیاری بر گستردن آن و دامن زدن به آن نیز می کوشند. نخست وزیر اسبق ایران به آنچه خود روحیه انتقام جویی خواند، اعتراض کرد و گفت که از این وضع، همه متضرر خواهند شد. از سویی دیگر، گروهی از تجار و بازاریان تهران ظاهراً در اعتراض به سخنرانی مهدی بازرگان به سوی مجلس به راه افتادند و
[١] روزنامه کیهان، ١٨/٧/١٣٦٠، ص٢.
[٢] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٠٢، ١٧/٧/١٣٦٠، صص ٣ - ٢ ضمیمه، رادیو صدای امریکا، ١٦/٧/١٣٦٠.