٠٦:٠٠ صبح خود را به تنگه راهبردی چزابه رساندند[١] و آن منطقه را تأمین کردند و بدین ترتیب در منطقه شمال کرخه اهداف ازپیش تعیین شده در طرح مانور تحقق یافت.[٢]

نیروهای خودی با تأمین اهداف منطقه شمالی کرخه شروع به پاک سازی منطقه عملیاتی کردند و آن بخش از نیروهای عراقی که در نزدیکی بستان بودند سعی کردند که خود را از پل بستان به آن سوی کرخه برسانند، اما ازدحام ایجادشده به دلیل فرار دسته جمعی نیروهای عراقی عبور از پل را مختل کرد و عده ای از نیروها به ناچار برای عبور از کرخه خود را به آب انداختند که تلاش برخی از آنان بی نتیجه بود و در آب غرق شدند.[٣]

محور جنوب رودخانه کرخه

نیروهای خودی در این محور با دو فلش مشخص وارد عملیات شدند:

١. محور دهلاویه

با آغاز عملیات، خط اول دشمن در این منطقه شکسته شد[٤]^ و نیروهای خودی متشکل از تیپ کربلا و یک گردان از تیپ٢ لشکر١٦ زرهی حدود دو کیلومتر در عمق این منطقه نفوذ کردند،[٥] اما به دلیل آنکه دشمن فلش اصلی عملیات نیروهای ایران را از این محور می دانست،[٦]با بهره گیری از موانع متعدد و هوشیاری و مقاومت نیروهایش و تجمع دادن به این نیروها به سختی مقاومت کرد. نیروهای خودی باوجود تصرف خاکریز اول به دلیل اینکه تعدادی از نیروها و چند دستگاه تانک ارتش روی مین رفتند و متوقف شدند و زرهی نیز از نیروی پیاده حمایت نکرد، با تحمل تلفات، موفق به پیشروی بیشتر نشدند. این نیروها تا ساعت ٠٦:٠٠ بعدازظهر روز اول فقط

[١] تنگه چزابه در نیمة راه شهر بستان تا خط مرز ایران و عراق و در هشت کیلومتری شمال غربی بستان واقع شده است. این تنگه از شمال به زمین های رملی و غیرقابل عبور و از جنوب به زمین های مردابی هورالعظیم متکی است و با عرضی متغیر از ٢ تا ٣ کیلومتر نقطه پدافندی بسیار پرارزشی در معبر عماره، جلفائیه، سوبله، حمیدیه و اهواز به شمار می آید. این تنگه یکی از ٥ معبر اصلی هجوم ارتش عراق به خوزستان بود. دو جاده نظامی در دو سوی آن قرار دارد: جاده ای در خاک ایران که منطقه و پاسگاه مرزی فکه را به چزابه وصل می کند و جادة دیگری در خاک عراق که جلفائیه را به عماره متصل می سازد. این تنگه باوجود دهانه وسیع آن ازنظر نظامی بسیار مهم و راهبردی محسوب می شود. (سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، ارتش جمهوری اسلامی در هشت سال دفاع مقدس، جلد دوم، تهران: سازمان عقیدتی - سیاسی ارتش، ١٣٧٣، ص١٩٧.)

[٢] ابوالقاسم حبیبی، دشت آزادگان در جنگ (اطلس راهنما - ٤)، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ١٣٨١، ص١٠٢؛ و- ستاد مشترک سپاه پاسداران، ادارة عملیات، تاریخ جنگ، فصلنامه مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، سال چهارم، شماره ١٠، ص٧٧.

[٣] سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، پیشین، صص ٢٠٦ - ٢٠٥.

[٤] ^ مواضع اصلی پدافندی دشمن در ساحل جنوبی کرخه در امتداد خاکریز عصاشکل و با همان ویژگی ها و مشخصات و بسیار مستحکم احداث شده بود. این خاکریز که به کناره نهر عبید متکی بود، به طول ١٤ یا ١٥ کیلومتر به سمت جنوب تا رودخانه نیسان امتداد داشت و در پشت آن خاکریزها و مواضع متعددی، به منظور سازماندهی پدافند در عمق، ساخته شده بود. مواضع جنوب کرخه توسط حدود ٤ تیپ پیاده مکانیزه و زرهی دشمن و آتش حداقل ٤ گردان توپخانه پدافند و با ٢ تیپ زرهی و مکانیزه تقویت می شد. (سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، ارتش جمهوری اسلامی در هشت سال دفاع مقدس، جلد دوم، تهران: سازمان عقیدتی - سیاسی ارتش، ١٣٧٣، ص١٩٤.)

[٥] سند شماره ٩١٤٧٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش درمورد شرح و طرح عملیات طریق القدس، ٦/١٠/١٣٦٠، صص ٦ - ١؛ و- اسناد تکمیلی عملیات طریق القدس، پیشین، صص ١٨٣ و ٣٦٥.

[٦] ابوالقاسم حبیبی، پیشین، ص١٠٢.