روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٨٥ - روزشمار جنگ یکشنبه ٨ آذر ١٣٦٠ ٢ صفر ١٤٠٢ ٢٩ نوامبر ١٩٨١
(لودر و بلدوزر) برای احداث خاکریز در کناره شمالی این رودخانه، سبب شد تا نیروهای خودی نتوانند مناطق محدود تصرف شده را تثبیت کنند.
ازسوی دیگر، چون گزارش هایی از خط مقدم درباره تصرف پل الوان به قرارگاه ها رسیده بود، بنابراین مسئولان عملیات طبق طرح، نیروهای عمل کننده در عمق را زودتر از موعد مقرر به منطقه اعزام کردند، اما چون پل الوان تصرف نشده بود و درگیری با عراقی ها همچنان ادامه داشت، ورود این نیروها موجب تراکم بیش ازپیش در منطقه شد، طوری که کنترل عملیات را برای فرماندهان مشکل کرد و این نابسامانی سبب واردشدن تلفات به نیروهای خودی شد و حتی نیروهای عراقی چند تن از افراد سپاه را اسیر کردند.[١]علاوه براین، چون نیروهای دنبال پشتیبان پس از شکستن خط اول دشمن برای پیشروی در عمق منطقه و تأمین ساحل شمالی نیسان توجیه شده بودند و برای عمل در این محدوده توجیه نبودند، نتوانستند منطقه تصرف شده را حفظ کنند.
عزیز جعفری، فرمانده این محور، دلایل دست نیافتن کامل نیروهای خودی به اهداف ازپیش تعیین شده در دغاغله و مگاصیص در محور جنوبی عملیات را این گونه توضیح داده است: «فشار پاتک های دشمن در منطقه دغاغله و مگاصیص زیاد بود، ولی در دغاغله نیروهای زرهی خودی جلو پیشروی آنها را گرفتند، اما در مگاصیص نیروهای خودی که پس از نفوذ در عمق منطقه پشت یک خاکریز کوتاه (١٥٠٠ متری) موضع گرفته بودند، به علت عدم پشتیبانی زرهی و ناکارآمدی برخی نیروها و همچنین ناقص بودن خاکریز [نتیجه ای کسب نکردند و درنتیجه] نیروهای دشمن خاکریز را دور زده و آن را تصرف کردند. ازاین رو، نیروهای خودی با ترک خاکریز، تا غرب مگاصیص به عقب برگشتند.»[٢]
درمجموع، در این محور، نیروهای خودی موفق به پیشروی و تأمین اهداف نشدند و با فشار نیروهای عراقی از مناطق تصرف شده عقب آمدند. نیروهای خودی در حاشیه نیسان نیز تا یک کیلومتری قبل از (شرق) پل الوان عقب نشینی کردند. جهاد سازندگی نیز با احداث خاکریزی در منطقه دغاغله تا مگاصیص، فاصله نیروهای خودی با دشمن را در این منطقه بسیار کم کرد و نیروهای خودی از مناطق تصرف شده تا این خاکریز[٣] عقب آمدند.
به بیان دیگر، نیروهای خودی در جنوبی ترین محور عملیات (در سمت رودخانه نیسان)، پس از موفقیت اولیه در شکستن خطوط دفاعی دشمن و نفوذ به عمق منطقه، نتوانستند مناطق تصرف شده را حفظ کنند و تا اولین خاکریز دشمن در قبل از عملیات عقب آمدند و در خاکریز عراقی ها در حدفاصل روستاهای مگاصیص - دغاغله به پدافند پرداختند.[٤]
[١] سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، پیشین، ص٢٠٧؛ و- سند شماره ٤٨٣١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٤.
[٢] سند شماره ٤٨٣١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٣.
[٣] در اقدام اولیه، خاکریز به صورتی ناقص احداث شد، اما به مرور تقویت و تکمیل شد و نیروها توانستند در پشت آن موضع بگیرند.
[٤] سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، پیشین، ص٢٠٧.