روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٤٨ - روزشمار جنگ یکشنبه ١٩ مهر ١٣٦٠ ١٢ ذی الحجه ١٤٠١ ١١ اکتبر ١٩٨١
به ٣٥ میلیارد دلار رسید و سطح وارداتش در ٢ سال اخیر بالاتر رفت. عراق در سال ١٩٧٩، تنها از ژاپن ٦/١ میلیارد دلار، [یعنی] ٢ برابر کالاهای وارداتی از کشورهای سوسیالیستی و از اروپای غربی ٢/٣ میلیارد دلار کالا وارد کرد. به همین سبب موقعیت عراق در اقتصاد تجارتی سرمایه داری و مخصوصاً اروپایی به حد استثنایی و فوق العادة خود رسید. در این واردات، کالاهای نظامی اهمیت اساسی داشت، زیرا رژیم عراق خود را برای ژاندارمی خلیج فارس (که بعد از مرگ شاه و ازهم پاشیدگی نیروهای مسلح ایران جایش خالی بود) آماده می کرد. دراین رابطه، در سال ١٩٧٩، مبلغی معادل ٦٧/٢ میلیارد دلار صرف هزینه های نظامی عراق شد و نتیجتاً از آن سال این کشور عنوان بزرگ ترین واردکننده سلاح در خاورمیانه را به خود اختصاص داد، تا جایی که ٢٢% از واردات نظامی به خاورمیانه، مختص عراق بود.
چنانچه تعداد نفرات نیروهای مسلح عراق را در سال ١٩٧٩ برطبق گفته انستیتو مطالعات استراتژیک، ٢٤٢ هزار نفر در نظر بگیریم، موقعیت نظامی و نقشی را که عراق باید در خلیج فارس بازی می کرد، برایمان روشن می شود. در مدت محاصره اقتصادی ایران ازسوی امریکا، برژینسکی چند روز قبل از واقعه طبس از سرگرمی ایران به وسیله یک همسایه قوی همچون عراق سخن گفت. حساب ها و معادلات امریکایی ها در روزهای اول جنگ از توانایی های عراق به عنوان بزرگ ترین نیرو در منطقه خلیج فارس و امتیاز عراق نسبت به سعودی حکایت می کرد. این امتیاز عبارت بود از تعداد نفرات نیروهای مسلح عراق که تقریباً ٤ برابر تعداد نفرات نیروهای سعودی بود. در آن وقت، هیچ گونه ترسی ازسوی امریکا به خاطر وجود احتمالی نیروی هسته ای در عراق اظهار نمی شد. رژیم عراق در پاسخ سخنان شگفت زده امریکا، شایستگی ژاندارمی خلیج فارس را به وسیله ضربه زدن به انقلاب ایران در اوج درگیری امریکا و ایران برسر گروگان ها، نشان داد. ازاین رو، ایالات متحدة امریکا ازطریق نمایندگانش، عربستان سعودی و اردن، عراق را برای شرکت در جنگ با ایران تشویق کرد. هدف از جنگ، نخست تضعیف انقلاب ایران و گوشمالی آن و در مرحله دوم تمایل عراق جهت ایفای نقش امپریالیستی در خلیج فارس بعد از شاه بود.
... با گذشت چند روز از جنگ و علی رغم پیشروی سریع نیروهای عراقی در عمق سرزمین ایران، برای عراقی ها روشن شد که شکست ایران، آنچنان که تصور می کردند، آسان نیست. هم زمان با کوشش های عراق برای پیشروی هرچه بیشتر در داخل خاک ایران، جنگنده های ایرانی مهم ترین تأسیسات اقتصادی عراق همچون "اسکله البکر"، "خور العمیه" و مهم ترین شبکه های نیروی برق را علاوه بر تأسیسات نفتی در البصره و کرکوک، بمباران می کردند که جزء بزرگ ترین طرح های اقتصادی عراق بودند. کارشناسان، خسارات اقتصادی عراق در هفته های اول جنگ را ٤٥٠٠ میلیون دلار تخمین زده اند، ولی بیشترین زیان ها و خسارات وارده به عراق در توقف صدور نفت متجلی شد. عراق که برای رفع بیش از ٦٥% نیازهای خود متکی به صدور نفت است، با این توقف، روزانه مبلغی معادل ٨٤ میلیون دلار متضرر شد. بعد از اینکه حمله های عراقی ها ناکام ماند، جنگ محتوا و هدف اساسی و نظامی خود را از دست داد؛ درنتیجه، حملات عراقی ها به تعداد زیادی فروکش کرد