روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٥٥ - روزشمار جنگ جمعه ٢٠ آذر ١٣٦٠ ١٤ صفر ١٤٠٢ ١١ دسامبر ١٩٨١
جبهه بستان مشاهده نمود که طی آن نیروهای ایرانی توانستند در ابتدا به شهر بستان وارد شوند، ولی این حمله ٦ ساعت بیشتر ادامه نداشت و لذا مجبور شدند که شهر را بعد از اینکه کاملاً دراثر نبرد ویران شد، تخلیه و عقب نشینی نمایند. از سوی دیگر، شکست حمله ایران موجب شد که وضع نظامی عراق در این منطقه بهبود یابد، به طوری که [نیروهای عراق] توانستند ١٢ کیلومتر بیشتر از سابق در این منطقه پیشروی کنند. ... ناظران سیاسی و نظامی باتوجه به اوضاع و شرایط کنونی این سؤال را مطرح می کنند که آیا عراقی ها برای اشغال و تصرف بستان (خوزستان) به طورکامل تا فرارسیدن بهار برنامه ریزی می کنند؟»[١]
١
رضا پهلوی پسر ارشد محمدرضا، شاه سابق ایران، در پیامی به مناسبت ٢١ آذر، سالروز پایان یافتن غائله آذربایجان،[٢] خواهان وحدت مردم و ارتش برای ازسرگیری دوباره حکومت سلطنتی و تلویحاً خواستار همکاری با سازمان مجاهدین خلق (منافقین) شد. وی در این پیام بدون توجه به هجوم سراسری عراق به ایران و تقبیح متجاوز و بدون اشاره به راهکارهایی برای بیرون راندن دشمن از خاک ایران یا پیروزی های به دست آمدة نظامی از زمان اشغال تاکنون، صرفاً به مبارزه با حاکمیت فعلی تأکید کرد. بخش هایی از گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس از قاهره دراین باره بدین شرح است:
«رضا پهلوی، که خود را شاه ایران می خواند، در سخنانی که برای ٢١ آذر تدارک دیده، ارتش و مردم ایران را ترغیب کرد تا با مقاومت و تلاش، کشور را از ترور، اختناق و قتل عام نجات دهند. وی در پیامی به مناسبت سی وپنجمین سالگرد پیروزی نظامی پدرش بر اقدام روس ها مبنی بر تسلط بر شمال غرب استان آذربایجان گفت: اتحاد ارتش و شاه بار دیگر به غاصبین قدرت در ایران پایان خواهد داد. رضا [پهلوی] خود را به عنوان "منادی امید" برای تمام ایرانیان آزادی خواه توصیف کرد. به نظر می رسد که وی در این پیام سعی در ایجاد ارتباط بین خود و مقاومت مجاهدین خلق چپ گرا داشت که هیچ نشانه ای بر وجود چنین رابطه ای وجود ندارد.
... وی گفت: تمام تلاش هایی که درجهت نابودی ملت ایران صورت می گیرد ناموفق بوده و هزاران زن و مرد جوان ایرانی وطن پرست، پیمان خود با سرزمین مادری شان را با تقدیم جان
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٧٨، ٣/١٠/١٣٦٠، صص ١٢ - ١٠، لندن - خبرگزاری پارس، ٢/١٠/١٣٦٠.
[٢] خروج نیروهای ارتش شوروی از ایران پس از چند سال حضور در مناطقی از شمال غربی ایران که به ابتکار احمد قوام و با وعده واگذاری امتیاز نفت شمال به روس ها انجام پذیرفت، زمینه را برای ورود نیروهایی از ارتش ایران به آذربایجان و فروپاشی حکومت خودمختار آذربایجان در ٢١ آذر ١٣٢٥ فراهم کرد. سلطنت طلبان از این واقعه به عنوان پیروزی بزرگ محمدرضاشاه بر روس ها یاد می کردند.