روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩١٥ - روزشمار جنگ چهارشنبه ١٨ آذر ١٣٦٠ ١٢ صفر ١٤٠٢ ٩ دسامبر ١٩٨١
گذشته، وظیفه ائمه جمعه و جماعات در روشنگری مردم درخصوص مسائل دینی و اجتماعی و رهایی مستضعفان جهان از یوغ مستکبران به عنوان کمال و غایت انقلاب سخنانی ایراد کردند.[١]
ایشان فرمودند:
«این انقلاب اسلامی ایران [را] باید بگوییم که یک جهش ناگهانی بود که ملت ما در هر امری که از امور پیش می آمد، تازه کار بود؛ برای اینکه در رژیم های سلطنتی و خصوصاً در این پنجاه و چند سال اخیر برای هیچ یک از گروه ها فرصت اینکه در مسائل فکر کنند، فضلاً، از اینکه عمل کنند نبود. حوزه های علمیه ایران، چه حوزه های علمیه قدیمی و چه دانشگاه ها، یک وضعی داشتند که با این جهش باید آن وضع را متحول کنند و تهیه قبلی نداشتند. ناگهان تکلیف هایی به دوش همه آمد و چون مهیا نبودند هیچ یک از قشرهای ملت، از این جهت بار سنگین بود، لکن مع ذلک، بحمداللَّه همت والای همه قشرهای ملت این بار سنگین را هم دارد به پیش می برد، لکن کافی نیست این مقدار. حوزه های علمیة علوم شرعیه فعالیت هایشان در رژیم های سابق و خصوصاً این پنجاه و چند سال اخیر بسیار محدود بود؛ هم برنامه های تحصیلی شان محدود بود و هم فعالیت های خارجی شان که آن در حد - تقریباً - صفر بود.
مسئله قضاوت که یک مسئله مهم اسلامی است، حوزه های علمیه چون از این مسئله منزوی شده بودند و آنها را منزوی کرده بودند، مهیا نبودند که یک همچو بار سنگینی را به زودی از دوش خودشان بردارند و چون حدود و تعزیرات و قضا و امثال اینها در آن رژیم ها اصلاً مطرح نبود، رجالی که باید اینها را تکفل کنند و عمل کنند بسیار ناقص بودند حوزه ها از این جهات؛ نه از باب اینکه تقصیری کرده باشند، از باب اینکه مجالی برای آنها نبود. خطبای ما در سرتاسر کشور خطابه ها و صحبت هایشان محدود به یک مسائل کوچک بود و راجع به مشکلات کشور حق اینکه اظهارنظری بکنند نداشتند و لهذا در این امر، آنها هم مهیا نبودند. نمازجمعه آن طوری که آقای رئیس جمهور - سلمه اللَّه - فرمودند، از باب اینکه به حسب فتوای فقهی، واجب تخییری بود، توجه به اینکه این قسم از لنگه تخییر چه اهمیتی دارد نداشتند و اگر نمازجمعه ای هم در بعضی از بلاد انجام می گرفت، آن چیزی که باید ائمه جمعه به مردم القا کنند، قدرت نداشتند. نمی توانستند راجع به فساد حکومت یک کلمه بگویند. نمی توانستند راجع به گرفتاری های عمومی ملت، [گرفتاری های] اجتماعی ملت یک کلمه صحبت کنند. خطبای ما و ائمه جماعت و جمعه ما تماسی که با مردم داشتند، یک تماس بسیار محدود و در یک مسائل محدود [بود] و مهمات مسائل اسلام در طاق نسیان گذاشته شده بود از باب اینکه امکان نداشت برای این طوایف نظرهایی که دارند ابراز کنند. دادگاه های ایران، سرتاسر ایران، به دست اشخاصی [بود] که صلاحیت برای قضاوت نداشتند، الّا شاید بسیار کم؛ از این جهت دادگاه های ما هم یک نحو
[١] در این دیدار، آیت الله خامنه ای (رئیس جمهور و امام جمعه تهران)، اعضای ستاد برگزاری نمازجمعه تهران، دانشجویان تربیت معلم، عده ای از مسلمانان جنوب شرقی آسیا، کارکنان صداوسیما، کارکنان نیروی هوایی و روحانیون اهل سنت افغانستان حضور داشتند.