روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٦٠ - روزشمار جنگ سه شنبه ٥ آبان ١٣٦٠ ٢٨ ذی الحجه ١٤٠١ ٢٧ اکتبر ١٩٨١
ارتش، محور شمالی رود کرخه پاک سازی و تنگه چزابه برای سه منظور تأمین شود:
- رسیدن به کرانه های هور و امکان دسترسی و نفوذ به داخل خاک عراق.
- قطع راه های تقویت دشمن از فکه و سابله.
- مسدودکردن راه عقب نشینی نیروهای دشمن.
- برقراری یک پدافند مطمئن.
اهمیت این محور به این دلیل بود که می توانست هم زمان با آغاز درگیری در خطوط مقدم، نیروهای احتیاط دشمن را در عمق مواضعشان هدف قرار دهد. به تعبیر دیگر، این حرکت احاطه ای ضامن موفقیت محورهای جنوبی - که باید به صورت جبهه ای با دشمن درگیر می شدند - به حساب می آمد. در محور شمال رودخانه کرخه، تیپ٣ زرهی از لشکر٩٢ ارتش و تیپ های پیاده ١٤ امام حسین(ع) و ٣٤ امام سجاد(ع) از سپاه پاسداران، مأموریت داشتند تا با تصرف مواضع دشمن در جابرحمدان، تلاش اصلی خود را متوجه عمق کنند و پس از انهدام دشمن، به ترتیب مناطق واقع در شمال شهر بستان و شمال پل های احداث شده در ابوچلاچ را تأمین کنند. در این جبهه، مقرر شد نخست نیروهای پیاده سپاه و بسیج پس از پشت سرگذاشتن مواضع و استحکامات دشمن، مواضع ارتش عراق را منهدم و با پاک سازی و بازکردن معبرهای مناسب، به کمک نیروهای یک گردان زرهی و مکانیزه تیپ٣ لشکر٩٢ به تک ادامه دهند یا به صورت نیروی پدافندی در منطقه آزادشده، وارد عمل شوند.
در طرح کلی عملیات یک مانور جبهه ای با استفاده از ٢ تیپ پیاده سپاه و ٢ تیپ زرهی ارتش طراحی شده بود که ضمن پشتیبانی از تلاش اصلی، اهداف دیگری را دنبال می کرد که شامل آزادسازی بستان و منطقه غرب سوسنگرد و نیز دستیابی به کرانه شمالی رودخانه نیسان و سواحل شرقی هورالهویزه بود.
ضمن اینکه در منطقه غرب سوسنگرد حدفاصل جنوب رودخانه کرخه تا رودخانه نیسان، به دلیل گستردگی زمین و وضعیت اقلیمی متفاوت، قرار شد عملیات با دو فلش مجزا، اجرا شود: در این منطقه، نیروهای عمل کننده در هر دو محور ناگزیر بودند بنا به وضعیت موجود، از روبه رو به دشمن هجوم ببرند و به شکل جبهه ای با دشمن درگیر شوند. در این منطقه، اجرای عملیات به دلیل وجود استحکامات خطوط عراقی ها و هشیاری نسبی آنان، با دشواری و حساسیت های بسیاری توأم بود.
محور نخست جبهة غرب سوسنگرد، جاده سوسنگرد - بستان در حدفاصل دحیمی٣ و دهلاویه تا نهر عبید و ساحل جنوبی رودخانه کرخه بود و از آنجا که هدف عملیات تصرف شهر بستان بود، این محور اهمیت ویژه ای داشت. در این محور، تیپ پیاده ٢٥ کربلا از سپاه و تیپ٢ لشکر١٦ زرهی ارتش مأموریت داشتند در موعد مقرر، تک کنند و پس از انهدام دشمن؛ تصرف پل های سابله و برقراری تأمین بخش جنوبی پل حاج مسلم و شهر بستان، از پل رمیم عبور کنند و تا جنوب پیش بروند و پل ابوچلاچ را تأمین کنند. شیوه عمل نیروها در این محور بدین شکل بود که نخست نیروهای سپاه و بسیج تیپ٢٥ کربلا باید از مواضع و استحکامات دشمن عبور می کردند و پس از شکستن و انهدام خطوط اولیه نیروهای عراقی و پاک سازی آنها، نیروهای زرهی و مکانیزه (تیپ٢ لشکر١٦) از آنها پشتیبانی می کردند.
در جبهه غرب سوسنگرد، محور دوم، حدفاصل دحیمی١، رمله تا دغاغله، با هدف انهدام دشمن در منطقه شمال رودخانه نیسان درنظر گرفته شده بود. یگان های این محور را تیپ پیاده ٣١ عاشورا از سپاه و تیپ١ لشکر١٦ زرهی قزوین از ارتش جمهوری اسلامی ایران تشکیل می دادند. این یگان ها مأموریت داشتند که هم زمان با محورهای دیگر، عملیات را آغاز کنند و پس از انهدام نیروهای دشمن و تصرف و تأمین پل ها و سرپل هایشان روی رودخانه نیسان، در کناره شمالی این رودخانه پدافند کنند و آماده شوند بنا به دستور، در جنوب پل های موجود به تک ادامه دهند و نیروهای دشمن را در این منطقه نابود و پس از آن در حدفاصل آب گرفتگی هویزه تا روستای ابوسخیل (رفیع) پدافند کنند. در این محور نیز شیوه تک همچون محورهای دیگر پیش بینی و برنامه ریزی شده بود.»[١]
[١] امیر رزاق زاده، نبرد طریق القدس، تهران: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، چاپ اول، ١٣٩١، صص ٢٥٣ - ٢٣٧.