المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٦ - موارد الحاق نون وقايه

و عنّى: معطوف است به « منّى ».

بعض: مضاف، فاعل براى « خفّف ».

من: موصوله، مضاف اليه براى « بعض ».

قد سلفا: بصيغه ماضى، الفش اطلاقى است، صله و عائد براى « من موصوله».

ترجمه:

و باش مخيّر در باقى حروف مشبّهة بالفعل.

و بجهت اضطرار برخى از گذشتگان « منّى » و « عنّى » را مخفّف خوانده‌اند.

شرح عربى:

و كن مخيّرا، فى الحاق النّون و عدمها، فى الباقيات، انّ و انّ و كانّ و لكنّ نحو و انّى على ليلى لزار و انّنى.

و قال الفرّاء: عدم الحاق النّون هو الاختيار.

و اضطرارا خفّفا، نون، منّى و عنّى بعض من قد سلفا، من الشّعراء فقال:

و الاختيار فيهما الحاق النّون كما هو الشّايع الذّايع، على، انّ هذا البيت لا يعرف له نظير فى ذلك بل و لا قائل.

و ما عدا هذين من حروف الجرّ لا تلحقه النّون نحو: لى، و بى و كذا خلا و عدا و حاشا قال الشّاعر:

حاشاى انّى مسلم معذور.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

در الحاق و عدم الحاق نون وقايه به بقيّه حروف مشبّهة بالفعل مخيّر هستى.