المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٢ - اعراب در اسم و فعل مضارع

متن: «٢٦»

تجزيه و تركيب‌

اجزم: بصيغه امر حاضر، فعل و فاعل.

بتسكين: جارّ و مجرور، متعلّق است به « اجزم ».

واو: عاطفه.

غير: مضاف، مبتداء.

ما ذكر: موصول با صله و عائدش مضاف اليه براى « غير » مى‌باشد.

ينوب: فعل مضارع، خبر است براى « غير ».

نحو: مضاف و جمله « جاء اخو بنى نمر» مضاف اليه آن بوده و اين مضاف و مضاف اليه خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام چنين است: و ذلك نحو جاء الخ.

ترجمه:

جزم بده بسكون و غير آنچه ذكر شد از مذكور نيابت مى‌كند مانند آنچه در مثال جاء اخو بنى نمر آمده است.

شرح عربى:

فارفع بضمّ و انصبن فتحا اى بفتح، و جر كسرا، اى بكسر، كذكر اللّه عبده يسّر، مثال لما ذكر و اجزم بتسكين نحو لم يضرب.

و غير ما ذكر ينوب عنه، نحو جا اخو بنى نمر، و قد شرع فى تبيين مواضع النّيابة بقوله:

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

بوسيله ضمّه رفع و بواسطه فتح نصب و بتوسّط كسره جرّ بده مانند آنچه در مثال « ذكر اللّه عبده يسّر» آمده است.

شارح گويد:

مثال مذكور شاهد است براى آنچه ذكر گرديد.