المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٦٣ - پارهاى از موارد وجوبحذف خبر
قبل: ظرف، مضاف، متعلّق به حتم يا يجب
حال: مضاف اليه براى « قبل » ، موصوف.
لا يكون: فعل و ضمير فاعلى در آن اسمش مىباشد.
خبرا: خبر است براى « يكون » و جمله « لا يكون خبرا» صفت است براى « حال ».
عن: از حروف جارّ
الّذى: موصول، مجرور به « عن » متعلّق است به « خبرا ».
خبره: مضاف و مضاف اليه، مبتداء
قد: بمعناى تحقيق
اضمرا: بصيغه ماضى مجهول و ضمير مستتر در آن نائب فاعلش بوده و الفش الحاقى است و جمله « قد اضمرا» خبر براى « خبره » بوده و جمله اسميّه « خبره قد اضمرا» صله و عائد براى « الّذىّ » مىباشد.
ترجمه:
و نيز حذف خبر واجب است در صورتيكه مبتداء پيش از حالى واقع بوده كه براى خبر بودن براى مبتداء صلاحيّت نداشته باشد.
متن: «١٤١»
|
كضربى العبد مسيئا و اتمّ |
تبيينى الحقّ منوطا بالحكم |
تجزيه و تركيب
كاف: از حروف جارّه و مجرورش كلمه « قول » است كه محذوف مىباشد.
ضربى: مضاف و مضاف اليه، مبتداء و خبرش محذوف است كه كلمه « حاصل » باشد.
العبد: مفعول است براى « ضربى ».