المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٩ - علم جنس

گفت برهراسدى اسامه و برهرعقربى امّ عريط صادق است.

قوله: فيأتى منه الحال: ضمير در « منه » به علم جنس راجع است.

قوله: و يمتنع من الصّرف: ضمير در « يمتنع » به علم جنس عود مى‌كند.

قوله: و من دخول الالف و اللّام عليه: يعنى و يمتنع من دخول الالف و اللّام عليه.

قوله: و نعته بالنّكرة: يعنى و يمتنع من نعته بالنّكرة.

قوله: و يبتدء به: ضمير در « به » به علم جنس راجع است.

قوله: و هو عمّ معنا: ضمير « هو » به علم جنس راجع است و مقصود از « اعمّ » بودن علم جنس، اعمّ بودنش از علم شخص مى‌باشد.

قوله: مدلوله: يعنى معناى علم جنس.

قوله: و لذلك ذكر الخ: مشار اليه « ذلك » اعمّ بودن معناى علم جنس مى‌باشد.

قوله: انّه كاسم الجنس: ضمير در « انّه » به علم جنس عود مى‌كند.

متن: «٨٠»

تجزيه و تركيب‌

من ذاك: جارّ و مجرور، متعلّق است به « استقرّ » ، خبر مقدّم.

امّ عريط: مبتداء مؤخّر.

للعقرب: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » صفت است براى « امّ عريط».

واو: عاطفه.

هكذا: خبر مقدّم.

ثعالة: مبتداء مؤخّر.

للثّعلب: صفت است براى « ثعالة ».