المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣٩ - موارد عدم جواز تقديم خبر بر مبتداء

آن مستتر بوده و به « زيد » راجع است رفع داده لذا تقديمش بر « زيد » جايز نيست زيرا در صورت تقديم و گفتن: قام زيد چنين توهّم مى‌شود كه « زيد » فاعل براى « قام » است نه مبتداء از اينرو براى رفع اشتباه و التباس مبتداء با فاعل لازم است آنرا مقدّم و « قام » را مؤخّر بياوريم.

سپس شارح گويد:

اگر فعل ضمير بارز را رفع داده باشد تقديمش برمبتداء جايز است مانند: قاما الزّيدان (دو زيد ايستادند).

شاهد در « قاما » است كه ضمير بارز تثنيه را رفع داده فلذا تقديمش برمبتداء جايز است.

و نيز مانند فرموده حقتعالى در سوره انبياء آيه (٣):

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌١ ؛ ص٤٣٩

نى و كسانيكه ستمكار و ظالم هستند آهسته با يكديگر ميگويند.

شاهد در « اسّرّوا » است كه چون ضمير بارز را رفع داده برمبتداء يعنى موصول كه « الّذين » باشد مقدّم شده است.

پس از آن مى‌گويد:

آنچه گفتيم كلام بعضى از ادباء بود ولى پدرم در حاشيه‌اى كه برشرح اين ناظم نگارش داده اين طور اعتراض نموده است:

فعل كه ضمير بارز تثنيه را رفع دهد ضمير بصورت « الف » نوشته شده و آن در وقت تلفّظ بجهت التقاء ساكنين حذف مى‌شود از اينرو تلفظ « قاما الزّيدان» يا « قام الزّيدان» بيك كيفيّت است فلذا بسا سامع توهّم مى‌كند فعل مزبور مفرد بوده و « الزّيدان » فاعلش مى‌باشد پس باز در اينصورت التباس و اشتباهى كه در « قام الزّيدان» مانع از تقديم آن برمبتداء بود در اينجا نيز وجود دارد.

سپس مصنّف گويد: