المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٥٣ - نقل عبارت ابن حاجبو انتقاد مصنف بآن و اشكال شارح به مصنف

احمدا: مضاف اليه، مجرور و جرّش بخاطر غير منصرف بودن بفتحه است و الف آن فتحه اشباع شده مى‌باشد.

ترجمه:

و خبر مبتدائى را كه محصور است پيوسته مقدّم بدار مانند « ما لنا الّا اتباع احمد».

شرح عربى:

كذا، يجب التّقديم، اذا، كان الخبر، يستوجب التّصديرا، كالاستفهام، كاين من علمته نصيرا.

و خبر، المبتداء، المحصور، فيه، قدّم ابدا كما لنا الّا اتّباع احمد، اذ لو اخّر و قيل:

ما اتّباع احمد الّا لنا اوهم الانحصار فى الخبر.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

و همچنين است زمانيكه خبر مستحقّ صدر كلام باشد مانند كلمه « اين » در مثال: اين من علمته نصيرا (كجا است آنكسى كه او را ياور و ناصر دانستم).

شارح گويد:

مقصود اينستكه تقديم خبر در موردى كه مستحقّ صدر كلام باشد برمبتداء واجب است همچون ادات استفهام مانند مثالى را كه مصنّف در متن آورده است چه آنكه كلمه « اين » استفهاميّه بوده و خبر مقدّم است براى من موصوله كه مبتداء مؤخّر مى‌باشد.

سپس مصنّف گويد:

خبر مبتدائى كه محصور فيه مى‌باشد اوجب است برآن مقدّم گردد مانند: ما لنا الّا اتباع احمد (نيست براى ما مگر تبعيّت از حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم).

شارح گويد:

منظور اينستكه يكى ديگر از موارد وجوب تقديم خبر برمبتداء آنستكه‌