المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٤ - اعراب اسمائيكه شبه جمع هستند
و نيز مىتوان واو را در هرسه حالت حفظ نموده و حركات اعرابى را برنون جارى نمود مانند آنچه در قول ابو هذيل خزاعى آمده:
|
بات ليلى و بت كالمجنون |
و اعترتنى الهموم بالماطرون |
يعنى: ليلى شب نمود و من نيز همچون مجنون شب كردم در حاليكه فراگرفت مرا اندوه و حزنها در مكان ماطرون.
شاهد در « ماطرون » است كه با ثبوت واو در حال جرّى كسره گرفته است.
و همچنين جايز است آنرا با واو نون مفتوح در هرسه حالت قرائت نمود مانند آنچه در كلام يزيد بن معاوية بن ابى سفيان عليهم اللّعائن اللّه آمده:
|
و لها بالماطرون اذا |
اكل النّمل الّذى جمعا |
يعنى براى آن زن نصرانيّه است در مكان ماطرون آذوقه و غذا زمانيكه مورچه بخورد آنچه را كه جمع نموده است و مقصود آذوقه در زمستان است كه براى زن فراهم و مهيّا است.
شاهد در « بالماطرون » است كه در حال جرّ با واو و نون مفتوح آمده است.
سپس مصنّف گويد:
يكى ديگر از اسماء ملحقه بجمع كلمه « ارضون » است منتهى در خصوص آن اعراب مذكور شاذّ مىباشد.
شارح گويد:
كلمه « ارضون » بفتح همزه و راء جمع « ارض » بسكون راء مىباشد و همانطوريكه مصنّف بيان نمود اعراب جمع مذكّر سالم در اينكلمه شاذّ و برخلاف قياس است زيرا « ارضون » جمع مكسّر بوده و مفردش مؤنّث است و على القاعده نبايد در حالت رفعى با واو در صورت نصب و جرّ با ياء قرائت شود. پس از آن مصنّف گويد:
و يكى ديگر از اسماء ملحق به جمع لفظ « سنون » است.