المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٥ - موصولات اسمى
شارح گويد:
يعنى نون از تثنيه دو اسم اشاره يكى « ذا » و ديگرى « تا » بتشديد خوانده شده است:
امّا نون « ذان » مانند آنچه در آيه (٣٢) از سوره قصص آمده:
فذ انّك برهانان.
شاهد در « ذانّك » است كه نونش مشدّد مىباشد.
و امّا نون « تان » مانند آنچه در آيه (٢٧) از سوره قصص وارد شده:
احدى ابنتىّ هاتينّ.
شاهد در « هاتينّ » است كه نونش بتشديد وارد شده.
مصنّف گويد:
وجه تشديد نون تثنيه در اسم موصول و اشاره تعويض مىباشد.
شارح گويد:
يعنى تشديد را در اسم موصول عوض از ياء محذوفه و در اسم اشاره بدل از الف حذف شده قرار دادهاند.
سپس مىافزايد:
و گاهى نون از « الّذين » و « اللّتين » حذف مىشود.
امّا « الّذين » مانند آنچه در كلام اخطل وارد شده:
|
أبنى كليب انّ عمّى اللّذا |
قتلا الملوك و فكّكا الاغلالا |
يعنى اى قبيله بنى كليب بدرستيكه دو عموى من كسانى هستند كه سلاطين و پادشاهان را كشته و غلها و زنجيرها را از اسرا بازكرده و ايشان را نجات دادند.
شاهد در « اللّذا » است كه نونش حذف شده.
و امّا « اللّتين » مانند آنچه در كلام اخطل نيز وارد شده:
|
هما اللّتا لو ولدت تميم |
لقيل فخر لهم صميم |
يعنى: آندو زن كسانى هستند كه اگر قبيله بنى تميم آنها را زائيده