المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢١ - آراء در«ال»

ايضا: مفعول مطلق براى عامل محذوف.

لديهم: مضاف و مضاف اليه، ظرف، متعلّق به استقرّى كه الّتى بآن تعلّق دارد.

ذات: مبتداء مؤخّر.

واو: عاطفه.

موضع: منصوب است تا مفعول فيه براى « اتى » باشد، مضاف.

اللّاث: مضاف اليه.

اتى: فعل ماضى.

ذوات: فاعل اتى.

ترجمه:

كلمه « ذات » نيز همچون الّتى مى‌باشد و بجاى « اللّات » لفظ « ذوات » استعمال مى‌شود.

شرح عربى:

و كالّتى ايضا لديهم، اى لدن بعضهم كما ذكره فى شرح الكافية، ذات، مبنيّة على الضّمّ نحو:

و الكرامة ذات اكرمكم اللّه به.

و قد تعرب اعراب مسلمات.

و موضع اللّات اتى، عند بعضهم، ذوات، مبنيّة على الضّمّ نحو:

ذوات ينهضن بغير سائق.

و قد تعرب باعراب مسلمات.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

لفظ « ذات » نزد ايشان مانند الّتى مى‌باشد.

شارح گويد:

يعنى از نظر برخى اهل لسان و بعضى از ادباء لفظ « ذات » مانند الّتى است چنانچه در شرح كافيه نيز اينطور بيان كرده است.

و بهرتقدير « ذات » مبنى برضمّ مى‌باشد چنانچه در اين عبارت وارد