المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٥ - برخى ديگر از اقسام علم شخص

ترجمه و شرح:

تبصره‌

مصنّف گويد:

در اعلام شايع است كه بصورت مضاف و مضاف اليه باشند مانند دو مثال: عبد شمس و ابى قحافه.

شارح گويد:

مقصود اينستكه اعلام شخصى غالبا بصورت تركيب اضافى هستند نظير عبد شمس كه علم است براى برادر هاشم بن عبد مناف و نيز مثل ابو قحافه كه علم است براى پدر ابو بكر.

تنبيه‌

برخى از اهل دقّت گفته‌اند:

اگرچه مشهور است كه از مثال نبايد سؤال نمود ولى در عين حال گوئيم:

اينكه مصنّف دو مثال آورده است جهتش اينستكه بدينوسيله بگويد:

جزء اوّل گاهى كنيه بوده همچون ابو قحافه و زمانى غير كنيه مانند عبد شمس و نيز گاهى معرب بحركات بوده همچون « عبد شمس» و زمانى معرب بحروف مى‌باشد نظير « ابو قحافه».

و نيز در برخى اوقات جزء دوّم منصرف بوده نظير « عبد شمس» و گاهى غير منصرف مى‌باشد مانند ابو قحافه.

متن: «٧٩»