المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦ - دنباله شرح خطبه

قوله: لا يعترض عليها: ضمير فاعلى در « لا يعترض» به قارى راجع بوده و ضمير مؤنّث در « عليها » به الفيّه عود مى‌كند.

قوله: يشوبه: ضمير فاعلى به « يشوبه » و ضمير مفعولى به « رضى » راجع است.

قوله: الزّواوى: منسوب است به « زواوه » و آن نام شهرى است در مغرب‌زمين.

متن: «٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: حاليّه كه از آن گاهى به ابتدائيه نيز نام مى‌برند.

هو: ضمير، مفرد، مذكّر، غائب، مرفوع، مبتداء.

باء: بمعناى سببيّت.

سبق: مصدر، مجرور به باء، جار و مجرور متعلّق است به « حائز ».

حائز: اسم فاعل، مفرد، مذكّر، مشتقّ، معرب، منصرف، خبر است براى « هو ».

تفضيلا: اسم، مصدر، جامد، مفعول است براى « حائز ».

و جمله اسميّه « هو بسبق حائز تفضيلا» حال است براى « ابن معط» بنابراين جمله مزبور محلّا منصوب مى‌باشد.

مستوجب: اسم، فاعل خبر دوّم است براى « هو ».

ثنائى: مضاف و مضاف اليه، مفعول است براى « مستوجب ».

الجميلا: صفت است براى « ثنائى ».