« من دونه الها لقد قلنا اذا شططا »[١] . ای پیامبر ما برای تو داستان‌ اینها را که حقیقت است - افسانه نیست - بیان می‌کنیم : اینها جوانمردانی بودند که به پروردگار خود ایمان آوردند و تسلیم پروردگارشان‌ شدند ، ما هم بر هدایت معنوی آنها افزودیم ، آنها یک قدم به سوی ما برداشتند و ما دو قدم به سوی آنها برداشتیم : یکی اینکه به آنها روشنی‌ بخشیدیم و دیگر آنکه به آنان قوت قلب عطا کردیم ( که قرآن در بعضی‌ موارد از آن تعبیر به " انزال سکینه " می‌کند : « فانزل الله سکینته‌ علیه و ایده بجنود لم تروها »[٢] و در جای دیگر می‌فرماید : « ثم انزل‌ الله سکینته علی رسوله و علی المؤمنین »[٣] که راجع به همه مؤمنین‌ بیان می‌کند ) اینها در یک نظام شرک آمیز و شرک آلود قرار گرفته بودند و بر علیه این نظام قیام و طغیان کردند ، ما هم به حکم ایمان و عقیده‌ای‌ که داشتند بر بصیرت و قوت قلب و شجاعتشان و بر حماسه و سطوت روحی‌ آنها افزودیم ، چرا ؟ پاداش کارهایشان بود که به آنها دادیم ، در همین‌ دنیا پاداش دادیم . « و قالوا ربنا رب السموات و الارض »پروردگار ما ، آن پروردگاری که باید در مقابلش تسلیم شویم ، آن نیرویی که فقط باید در برابر او خاضع شویم جز پروردگار آسمانها و زمین نیست ، و جز او به‌ پروردگاری ایمان و اذعان نداریم . اگر غیر از خدای عالم معبود دیگری برای‌ خود اتخاذ کنیم خیلی اشتباه کرده‌ایم و به راه غلط رفته‌ایم . این ، توأم‌ بودن این دو با یکدیگر است .
بشر غالبا در حالت افراط یا تفریط است و در نقطه وسط

[١] سوره کهف ، آیات ١٣ و . ١٤ [٢] سوره توبه ، آیه . ٤٠ [٣] سوره توبه ، آیه . ٢٦