داد . شناخت یعنی آگاهی ، و آگاهی احتیاج به تعریف ندارد . این اجمال‌ سخن در باب تعریف شناخت است که تا موقعی که محتوای شناخت کاملا دانسته نشود نمی‌شود ر وی تعریفش بحث کرد .

حس ، ابزار لازم برای شناخت

ابزار شناخت چیست ؟ یکی از وسائل و ابزارهای شناخت برای انسان " حواس " ا ست . انسان دارای حاسه‌های متعدد است : حس باصره ، حس‌ سامعه ، حس ذائقه ، . . . اگر فرض کنیم انسان فاقد همه حواس باشد فاقد همه شناختها خواهد بود . جمله‌ای است که از قدیم الایام معروف است و شاید از ارسطو باشد : " من فقد حسا فقد علما " هر کس که فاقد یک نوع‌ حس باشد ، فاقد یک نوع شناخت است . اگر انسان کور مادرزاد به دنیا بیاید ، امکان ندارد که از یکی از رنگها ، شکلها یا فاصله‌ها تصوری داشته‌ باشد . با هر لفظی یا لغتی بخواهید برای یک کور مادرزاد یک رنگ را تعریف کنید و آن را به او بشناسانید ، یا بخواهید رنگ چیزی را برای او بیان کنید ، برای شما امکان ندارد . مثل معروفی است که یک کور مادرزاد به عمرش شیر برنج نخورده بود و فقط نام آن را شنیده بود . از کسی پرسید که شیر برنج چیست ؟ او شیربرنج‌ را به رنگش تعریف کرد ، فکر نکرد که کور مادرزاد که رنگ سرش نمی‌شود ، شیربرنج را اگر خواستی تعریف کنی به مزه‌اش تعریف کن ، از آن مزه‌هایی‌ که او چشیده ، مثلا بگو اگر طعم شیر را با طعم برنج و طعم شکر مخلوط کنند [ می‌شود طعم