به تنهایی نگفته است . قرآن هجرتی را که مادی محض باشد طرد می‌کند . مثلا ابوذر از قبیله غفار از مکه حرکت کرده و منتهایش مدینه است ، ولی در همان حال که خانه مادی را رها کرده ، نفسانیات و خود خواهیها و پستیها را دور می‌ریزد ، بت‌پر ستیها را با انواعش دور می‌ریزد ، در حالی که دارد قدم به قدم به مدینه نزدیک می‌شود ، قدم به قدم به سوی خدا بالا می‌رود ، اگر از این خانه چهار فرسخ حرکت کرده ، معادل و یا بیشتر از آن به طرف‌ خدا بالا رفته است . یعنی در آن واحد دو هجرت را با هم انجام داده است‌ . ببینیم پیغمبر اکرم ( ص ) در همین حال چه تعبیری می‌کند .
پیغمبر اکرم راجع به کسانی که از مکه به مدینه هجرت کردند ( خواست‌ حساب افراد را تصفیه کند و تکلیف را روشن نماید ) فرمود : کسانی که‌ هجرت کرده‌اند هجرتشان دو گونه است : یکی به سوی خدا و رسول هجرت کرده‌ است ، یعنی از نظر معنوی هدفش خدا و رسول خدا است : « من کان هجرته‌ الی الله و رسوله فهجرته الی الله و رسوله » و هر کس که به این قصد و به‌ این سو ( از نظر معنوی ) از شهر خودش خارج شده ، به همان سو هم منتهی‌ می‌شود . « و من کان هجرته الی مال یصیبه ام امرأه یصیبها فهجرته الی ما هاجر الیه » [١] ما آن آدمی که به طمع حرکت کرده ، و فکر کرده که یک‌ جمعیت تازه‌ای به وجود آمده است و این جمعیت آینده خوبی خواهد داشت ، فردا صاحب مال و ثروت خواهند شد و به این وسیله به زنهای زیبا می‌توان‌ رسید - با مهاجرین آمده اما معنویتش این است - از ما نیست . این از خانه‌اش

[١] وسائل الشیعه ، کتاب جهاد .