آن واحد هم گرم است و هم سرد ، اجتماع ضدین هم مانعی ندارد . حقیقت‌ نسبی است ، هم این حقیقت است و هم آن . این هم تعریف غلطی است ، چرا ؟ زیرا - همانطور که عرض کردم - اگر مقصود این است که این دو اندیشه ، در حکایتشان از واقعیت ، هر دو حقیقتند [ غلط است ، زیرا ] واقعیت به یک شکل بیشتر نیست ، یا این‌ حقیقت است یا آن ، و یا هیچکدام حقیقت نیست ، هر دو نمی‌تواند حقیقت‌ باشد . با " اصطلاح " هم نمی‌توانیم اوضاع را تغییر دهیم و بگوییم وقتی‌ من می‌گویم " حقیقت " ، مقصودم چنان چیزی است . گیرم شما بگویی که‌ مقصود من از حقیقت چنان چیزی است ، ولی هر انسانی بالذات رئالیست خلق‌ شده است ، واقع بین ، واقع جو و واقعیت طلب خلق شده است ، می‌خواهد ببیند ارزش این احساسها از نظر ارائه واقعیت چیست .

منشأ این اشتباه

ببینیم اشتباه از کجا پیدا شده است . آبی داریم که ٢٠ درجه حرارت‌ دارد ، یعنی میزان الحراره‌ای که گذاشته‌ایم ، ٢٠ درجه را نشان می‌دهد . من‌ دست راستم را داخل آب ٨٠ درجه ، و دست چپم را درون آب صفر درجه قرار داده‌ام . بعد که آن دستم داغ شد و این دستم یخ کرد ، هر دو را در آن واحد درون همان آبی که میزان الحراره دمای آن را ٢٠ درجه نشان می‌دهد می‌گذارم . دست راستم احساس می‌کند که این آب سرد است و دست چپم احساس می‌کند گرم است ، اینها می‌گویند هر دو حقیقت است .