مساله شناخت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤١
ذهن آنچه را که در مقابلش هست منعکس میکند و بعد به نامتناهی تعمیم
میدهد .
بحث این جلسه درباره تفاوت پنجم آینه و ذهن است ، میخواهیم شناخت
منطقی تعقلی الهی - آن شناختی که قرآن از آن به " آیه " تعبیر میکند -
را بفهمیم .
وقتی آینه ، - صورتها را منعکس میکند ، فقط خود آن صورتها منعکس
میشود ، اما وقتی ذهن صورتها را میبیند ، باز آن صورتها برای ذهن آینهای
میشود و در آن صورتها صورتهای دیگری را میبیند ، و باز در آن صورتهائی که
در آن بعد قرار گرفته است احیانا صورتهای دیگری را میبیند . این است که
میگوئیم ذهن به منزله یک آینه سه بعدی است ( اگر این تعبیر ناقص نباشد
) ، اگر آینهها دو بعدی هستند ، ذهن سه بعدی است ، و اگر آینه سه بعد را
نشان میدهد ذهن چهار بعد را نشان میدهد ، نه تنها توسعه و تعمیم میدهد ،
و نه تنها به طور افقی پیشروی میکند [ بلکه ] به طور عمودی و عمقی نیز
نفوذ مینماید .
شناخت آیهای
این نوع شناخت تعقلی همان است که قرآن از آن تعبیر به " آیه " کرده است ، مانند این آیه که در قرآن آمده است : « و من ایاته خلق السموات و الارض و اختلاف السنتکم و الوانکم »[١] و یا این آیه شریفه : « و من ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها و جعل »[١] سوره روم ، آیه . ٢٢