مساله شناخت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٣
قدرت و توانایی میدهد ، ارزش عملی برای ما دارد بدون اینکه ما بتوانیم
مطمئن باشیم که علم امروز بشر ، واقعیت را همانطور که هست نشان میدهد .
برتراندراسل [١] کتابی به نام " جهان بینی علمی " دارد . او در این
کتاب ( که بحثهای خیلی جالبی هم کرده است ) تحت عنوان " خصلت روشهای
علمی " یا " محدودیتهای روشهای علمی " - که در واقع خدشه کردن در
ارزش نظری و شناختی روشهای علمی است - با کمال صراحت این مطلب را
میگوید که شگفت این است که روز به روز بر ارزش عملی علم امروز افزوده
میشود و این علم بیشتر به بشر قدرت و توانایی و تسلط بر طبیعت میبخشد ،
ولی همچنین روز به روز از ارزش نظری و ارزش شناختی و اینکه جهان آنچنان
است که این علم نشان میدهد کاسته میشود ، به طوری که بدیهیترین مسائل که
برای علمای گذشته و برای مردم عادی یک امر مسلم بوده است ، از نظر یک
فیزیکدان امری مشکوک است . میگوید اگر از من با زبان علمی بپرسی این
جهان واقعیت
[١] راسل با اینکه یک فیلسوف ماتریالیست است و با اینکه متاسفانه یک خصلت روحی دارد که شان یک فیلسوف دانشمند نیست ، یعنی وقار یک دانشمند و فیلسوف در او نیست ( در نوشتههایش با هر کس که طرف میشود حرفهایش را با طنز و مسخرگی و دلقک بازی بیان میکند ) ولی شک نداریم که مرد دانشمند و ریاضیدانی است ، مردی است که در منطق جدید و منطق ریاضی شأن فوق العادهای دارد ، یکی از فیلسوفان بزرگ دنیاست ولی چون یک فیلسوف ماتریالیستی که وابسته به یک حزب یا سیاست باشد نیست که افکارش جنبه دیکته شدن داشته باشد و مجبور باشد مطابق مصالح حزبی و سیاسی و مصالح آن کشوری که وابسته به آن است به صورت قالبی ، دستوری و تلقینی حرف بزند ، تا حد زیادی مرد آزاد فکری است و گاهی نظریاتی بر خلاف فلسفه خودش میگوید .