مساله شناخت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٤
که آنها گفتهاند عجالتا مطرح نمیکنم ، فقط یک مورد از قرآن کریم و یک
فراز از کلمات امیرالمؤمنین ( نه از نهجالبلاغه بلکه از دعای کمیل ) نقل
میکنم و فعلا از این قسمت مطلب رد میشوم .
در قرآن مجید در سوره مبارکه طه میفرماید : « فانه یعلم السر و اخفی
[١] . خدا آگاه به راز است ، آگاه به پنهان است ، و آگاه به پنهانتر
از پنهان است . این " پنهانتر از پنهان " چیست ؟
برای انسان چیزی پنهانتر از این نیست که امری را در دل خود پنهان کند
. اگر انسان چیزی را در دل خاک یا هر جای دیگر پنهان کند ممکن است کسی
پیدا کند . ولی اگر چیزی به صورت سر باشد ، یعنی اصلا از درون دل بیرون
نیاید ، چیزی مخفیتر از آن برای انسان نیست . از امام سؤال شد : چرا
قرآن میگوید خدا راز را میداند و از راز پنهانتر را هم میداند ؟ از راز
مخفیتر چیست ؟ امام فرمود : " از راز پنهانتر " آن چیزی است که در
روان تو وجود دارد و خودت نمیدانی و فراموش کردهای .
علی ( ع ) در دعای کمیل میفرماید : « الذین وکلتهم بحفظ ما یکون منی »
" تو ملائکهای را بر من موکل کردی [٢] ، آنها را مأمور من کردی و تمام
اعمال مرا ضبط و ثبت میکنند " . بعد برای اینکه مردم چنین خیال و توهمی
نکنند که خدا که ملائکه را فرستاده العیاذبالله مثل کسی است که به مأمور
احتیاج دارد و خودش به تنهایی نمیتواند ، یا شریک در ملک و به تعبیر
قرآن " ولی از ذل " دارد میفرماید : « و کنت انت الرقیب علی من
ورائهم » تو خودت باز بر
[١] سوره طه ، آیه [٧] [٢] این مطلب در قرآن هم هست : ما یلفظ من قول الا لدیه رقیب عتید
( سورهق ، آیه ١٨ ) .