دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٠٥
نتيجه مخالفت با حقگرايى گريبانگير آنان مى شد ، هيچ يك از آنان را هشيار نساخت؛ ولى تازيانه عذاب استيصال ، فرعون را وادار به اعتراف به حق نمود. قرآن، اين داستان را چنين نقل مى كند كه : «إِذَا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ ءَامَنتُ أَنَّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ الَّذِى ءَامَنَتْ بِهِ بَنُواْ إِسْرَ ءِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ . [١] چون در شُرُف غرق شدن قرار گرفت ، گفت : ايمان آوردم كه هيچ معبودى جز آن كه فرزندان اسرائيل به او گرويده اند ، نيست ، و من از تسليم شدگانم» . ابوجهل ، حتى هنگام مرگ نيز حاضر نشد به حق اعتراف كند . از اين رو ، پيامبر خدا پس از پايان جنگ بدر ، هنگامى كه از كنار كشته ها مى گذشت ، وقتى به جنازه ابوجهل رسيد ، فرمود : «به درستى كه ابوجهل ، بيش از فرعون بر خداوند دشمنى دارد ؛ چرا كه فرعون ، آن گاه كه يقين به نابودى پيدا كرد ، به يگانگى خداوند عز و جلاعتراف كرد ؛ ولى ابوجهل وقتى يقين به هلاكت پيدا نمود ، لات و عزّا را خواند» . [٢] كسانى كه با مواعظ و هشدار پيامبران و با تازيانه بلا و حتّى با تازيانه عذاب استيصال ، بيدار نمى شوند ، تازيانه مرگ ، آنان را هشيار مى كند و حجاب هاى غفلت و موانع معرفت را از انديشه و ديده دل آنان ، كنار مى زند . به گفته امام على عليه السلام : النّاسُ نِيامٌ فَإِذا ماتُوا انتَبَهوا . [٣]
[١] يونس: آيه ٩٠ .[٢] الأمالى ، طوسى : ص ٣١٠ ح ٦٢٦ .[٣] خصائص الأئمّة عليهم السلام : ص ١١٢، عوالي اللآلي: ج ٤ ص ٧٣ ح ٤٨ ؛ المناقب ، للخوارزمي : ص ٣٧٥ ح ٣٩٥ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ٣٦٦ ح ١٦٧٣ .